Framtíðarfræði

Faghópurinn er fyrir alla þá sem hafa áhuga á framtíðarfræðum, nýtingu þeirra og möguleikum.

Tilgangur faghópsins er að auka víðsýni og styðja við nýsköpun og samkeppnishæfni atvinnulífs með notkun framtíðafræða. Markmiðið er að efla þekkingu á notkun framtíðarfræða sem hagnýtu tæki fyrir fyrirtæki og stofnanir til að takast á við framtíðaráskoranir, jafnt tækifæri sem ógnanir. Framtíðarfræði samanstanda af aðferðum sem hægt er að beita til að greina á kerfisbundinn hátt mögulegar birtingarmyndir framtíðar og vera þannig betur í stakk búin til að mæta óvæntum áskorunum.

Viðburðir

19 maí 2026

Alþjóðlegt málþing um framtíðarsýn á heimsvísu: Innsýn í innleiðingu gervigreindar í háskólamenntun í heimi örra umbreytinga

19. maí 2026 13:30 - 17:00 / Á netinu

Gervigreind er þegar farin að umbreyta háskólastigi menntunar á ótrúlega hröðum hraða og hefur áhrif á nám og kennslu, inntöku nemenda, stjórnsýslu, akademísk kerfi, rannsóknir og stjórnarhætti háskóla. Samt eru margar mikilvægar spurningar enn ósvaraðar: Hversu mikið mun gervigreind raska hefðbundnu háskólalíkani? Hvaða áþreifanlega ávinning getur hún fært námi og upplifun nemenda? Hvaða siðferðislegu viðmið, stjórnunarlíkön og varúðarreglur þarf til að tryggja ábyrga innleiðingu?

Þetta málþing mun leiða saman framtíðarfræðinga, fræðimenn, sérfræðinga og stefnumótandi leiðtoga í þverfaglegri umræðu um hvernig framtíðarsýn og framsýni geti stutt háskóla sem traustar stofnanir við að takast á við tækifæri, áhættu og langtímaáhrif gervigreindar.

Meðal umfjöllunarefna verða:

Innleiðing gervigreindar og þróun starfsemi háskóla
• Nýsköpun í gervigreind og hönnun fyrir betra nám
• Siðfræði, stjórnarhættir og ábyrg tæknileg þróun
• Hugræn leti og leiðir til að draga úr henni í háskólamenntun
• Alþjóðlegar þróunarlínur í háskólamálum og spurningin um hvort „gervigreind gleypi háskólana“
• Endurmat á hæfnimati á tímum gervigreindar
• Skapandi og forspárbundin gervigreind fyrir gæðavottun stofnana og stöðugar umbætur

Meðal fyrirlesara eru fulltrúar frá Prince Mohammad Bin Fahd University, World Futures Studies Federation, ESB Business School, National University of Singapore / Pharos Institute og University of Southern Queensland.

You can join the symposium via Microsoft Teams by clicking on this link.

7 maí 2026

Aðalfundur faghóps framtíðarfræða

7. maí 2026 12:00 - 13:00 / Á netinu

Aðalfundur faghóps framtíðarfræða, fyrir árið 2026, verður haldinn 7 maí kl. 12.00-13:00.
Þetta verður fjarfundur, vefslóðin er: https://teams.microsoft.com/meet/347201930070449?p=0pmRgfAmiW5cJ2sges

Gott væri að þeir sem hafa áhuga á að koma í stjórn faghópsins sendi tölvupóst á formann faghópsins, Karls Friðrikssonar á netfangið karlf@framtídarsetur.is

Dagskrá fundarins er:

Starfsemi ársins
Umræða um áhugverða viðburði
Skipan næstu stjórnar
Ákvörðun um fyrsta fund nýrrar stjórnar
Önnur mál

16 apr. 2026

Að rýna í græn umskipti og ólíkar framtíðir

16. apr. 2026 09:00 - 10:00 / Á netinu

Við fáum gestafyrirlesara til að fjalla um skýrsluna Græn umskipti og framtíðaráskoranir: sviðsmyndir til 2040, sem unnin var fyrir framtíðarnefnd Alþingis. Skýrslan er aðgengileg á vef Framtíðarseturs: framtidarsetur.is.

Hér er vefslóðin á fundinn: https://teams.microsoft.com/meet/366291188356666?p=RVhmezZiWVP1tUnp2y

Eyþór Eðvarðsson er stjórnendaþjálfari og ráðgjafi hjá Þekkingarmiðlun. Hann er virkur í baráttuhópnum París 1,5, sem vinnur að því að Ísland leggi sitt af mörkum í loftslagsmálum. Hann var jafnframt einn af stofnendum Votlendissjóðsins og fyrsti stjórnarformaður hans.

Eyþór hefur skrifað fjölda greina um loftslagsmál, meðal annars um hvernig önnur ríki nálgast græn umskipti og hvað Ísland getur lært af þeim. Í erindinu mun hann fara yfir lykilatriði skýrslunnar og tengja þau við þróunina í Evrópu. Þar verður meðal annars fjallað um grænu umskiptin í Danmörk, Svíþjóð, Hollandi, Bretlandi og Þýskalandi.

Eyþór fær annars lausan tauminn.

Fréttir

9. maí 2026 18:35

Fjölbreyttir viðburðir hjá faghópi framtíðarfræða

Á aðalfundi hópsins, sem haldin var 7 maí, kom fram að faghópurinn hefur staðið fyrir alls 10 viðburðum, auk þess að benda á áhugaverðar fréttir af framtíðarmálum. Eins og gefur að skilja nær framtíðaráskoranir til alla þátta stjórnunar og reksturs, og því hefur verið þó nokkuð um samstarf við aðra faghópa félagsins og þó sérstaklega faghóps um gervigreind. Félagar í hópnum eru núna alls 561 og fer fjölgandi.

Helstu viðburðir á seinasta starfstíma voru eftirfarandi:

Árlega samantekt Jeromy Clenn, forstjóri Milliennium Project, um áhugaverða viðburði liðin árs.
Alþjóðleg stjórnun gervigreindar – valmöguleikar. Sameiginlegur fundur faghópa um gervigreind og framtíðarfræði.
Gervigreindarstraumar – beint frá San Francisco. Sameiginlegur fundur faghópa um gervigreind og framtíðarfræði
Er þjálfun gervigreindar brot á höfundarétti?. Sameiginlegur fundur faghópa um gervigreind og framtíðarfræði
Framtíðar-samfélagsrými í þágu velsældar. Sameiginlegur fundur faghópa um Heilsueflandi vinnuumhverfi, Framtíðarfræði, Sjálfbæra þróun, Loftslagsmál og umhverfi.
Síungir karlmenn – kynning á jólabókinni í ár og aðferð til að móta æskileg framtíðaráform.
Alþjóðlegir viðburðir á árinu 2025. Útfrá hugarheimi framtíðarfræðinga. Samantekt á heimsviðburðum á árinu 2025.
Nýársmálastofa faghópa framtíðarfræða og gervigreindar. Hvað er það sem koma skal? Sameiginlegur fundur faghópa um framtíðarfræði og gervigreind.
Slæmar framtíðir í samstarfi við London Futurist
World Futures Day 2026. Taktu þátt í samtali um framtíða mannkyns 1.mars. Sameiginlegur fundur faghópa um framtíðarfræði og gervigreind.
Framtíðarsamfélag án aldursfordóma. Vinnustofan er samstarfssvefnefni Framtíðarseturs Íslands og þekkingarmiðstöðvarinnar Farsæl öldrun og er hluti af verkefninu Northern Futures Hub.
Að rýna í græn umskipti og ólíkar framtíðir. Sameiginlegur fundur faghópa um framtíðarfræði, gervigreind, sjálfbæra þróun, loftslagsmál og umhverfi.

Stjórn faghópsins

Karl Friðriksson Framtíðarsetur Íslands, formaður.

Anna Sigurborg Ólafsdóttir Framtíðarnefnd Alþingis.

Dögg Sigmarsdóttir Framtíðarsetur Íslands.

Funi Magnússon Össur.

Guðjón Þór Erlendsson Skipulagsstofnun.

Gunnar Haugen CCP hf.

Ingibjörg Smáradóttir Náttúrufræðistofnun

Kolfinna Tómasdóttir Rannís

Sigurður B. Pálsson BYKO.

Sævar Kristinsson KPMG.

Þór Garðar Þórarinsson Háskóli Íslands

12. febrúar 2026 10:37

World Futures Day 2026 – Alþjóðlegt samtal um framtíð mannkyns 1. mars

Þann 1. mars næstkomandi verður alþjóðlegi viðburðurinn World Futures Day haldinn í 13. sinn. Um er að ræða opið, 24 klukkustunda netsamtal þar sem framtíðarfræðingar og hugsuðir víðs vegar að úr heiminum ræða mögulegar sviðsmyndir um framtíð mannkyns.

Viðburðurinn hefst kl. 12 á hádegi að nýsjálenskum tíma (þá kl 23:00 þann 28 feb. hér heima) og lýkur sólarhring síðar á Hawaii. Þátttakendur geta komið inn í samtalið hvenær sem er og tekið þátt í opnum umræðum um þróun gervigreindar, loftslagsbreytingar, framtíð vinnunnar, lýðræði framtíðarinnar og fjölmörg önnur viðfangsefni.

Að viðburðinum standa The Millennium Project í samstarfi við fimm alþjóðleg félög á sviði framtíðarfræða. Í ár verður Vint Cerf, einn af frumkvöðlum internetsins, meðal þátttakenda.

Allir áhugasamir eru hvattir til að skrá sig og taka þátt í samtalinu.

Athugið: Skráning er nauðsynleg og fundartengill er persónubundinn.

Sjá viðburðinn undir faghóp framtíðarfræða og gervigreindar. Annar er einnig hægt að skrá sig hér:

https://us02web.zoom.us/meeting/register/y2IYg5T2SZiTojaXo_x94Q#/registration

8. febrúar 2026 06:47

Slæmar framtíðir – Áhugaverður fyrirlestur

Fyrir stuttu hélt framtíðarfræðingurinn og fyrirlesarinn Gerd Leanhard fyrirlestur fyrir London Futurist. Megin inntakið í fyrirlestrinum var slæmar framtíðir, en áður hefur Gerd lagt áherslu á að beina athyglinni á góðar framtíðir. Það er vel þess virði að hlusta á upptökuna hér. Kynnirinn er David Wood sem mörg okkar kannast orðið við:

https://www.youtube.com/watch?v=0WgaL3QKCDo

Gerd Leonhard er svissnesk-þýskur framtíðarfræðingur, rithöfundur og fyrirlesari sem er þekktur fyrir skýrar, stundum ögrandi, hugmyndir um hvernig tækni mótar samfélag, menningu og mannlíf. Hann starfaði upphaflega sem tónlistarmaður og frumkvöðull í stafrænum miðlum, en sneri sér síðar að framtíðarrannsóknum þegar hann sá hvernig stafrænar byltingar umbreyttu skapandi greinum og efnahagnum í heild.

Kjarni hugsunar Leonhards er sú áhersla að framtíðin sé ekki aðeins tæknilegt verkefni heldur siðferðilegt og mannlegt val. Hann varar við tæknidýrkun og telur að við verðum að setja skýr mörk milli þess sem vélar geta gert og þess sem ætti að vera á ábyrgð manna. Hann talar oft um „mannmiðaða framtíð“, þar sem gildi eins og samkennd, ábyrgð, viska og merking fá meira vægi en hraði, sjálfvirknivæðing og hagkvæmni ein og sér.

Í fyrirlestrum sínum fjallar hann meðal annars um gervigreind, stórgögn, sjálfvirkni, framtíð vinnu og fjölmiðla, auk áhrifa tækni á lýðræði og sjálfsmynd einstaklinga. Hann er jafnframt höfundur fjölmargra bóka þar sem hann hvetur lesendur til að hugsa gagnrýnið um framtíðina og spyrja ekki aðeins hvað er mögulegt, heldur hvað er æskilegt. Leonhard er þannig rödd sem minnir á að tækniframfarir eigi að þjóna manninum – ekki öfugt.