Gæðastjórnun og ISO staðlar

Gæðastjórnun og ISO staðlar

Faghópurinn um gæðastjórnun og ISO staðla vinnur að því að efla þekkingu á gæðastjórnun, ISO stöðlum og öðrum tengdum stöðlum, svo og faggildri vottun.

Hópurinn stuðlar einnig að tengslamyndun og miðlun á reynslu þeirra sem starfa að málum tengdum stjórnun innan fyrirtækja eða stofnana.

Stjórn hópsins skipuleggur fundi þar sem fengnir eru fyrirlesarar sem hafa framsögu um málefni sem áhugavert er að ræða í tengslum við gæðastjórnun eða staðla. Einnig eru rædd þau viðfangefni sem koma upp og ábendingar um leiðir til að leysa þau. Hópurinn er samheldinn og innan hans ríkir trúnaður og traust.

Ennfremur skipuleggur stjórn hópsins ráðstefnur um ýmis málefni tengdum gæðastjórnun og stöðlum, gjarnan í samstarfi við aðra faghópa.

Faghópafundir eða ráðstefnur nýtast bæði byrjendum í heimi gæðastjórnunar og staðla og þeim sem lengra eru komnir allt eftir efni funda eða ráðstefna.   

Stjórnunarkerfi

Stjórnunarkerfi, þ.m.t. gæðastjórnunarkerfi, felst í aðgerðum sem fyrirtæki eða skipulagsheild beitir til þess að greina markmið sín og ákvarða þá ferla og auðlindir sem þarf til þess að ná þeim árangri sem sóst er eftir. Hina ýmsu hluta stjórnunarkerfis skipulagsheildarinnar má sameina í eitt stjórnunarkerfi. Hér má nefna sem dæmi gæðastjórnunarkerfi ISO 9001 og ISO 14001 umhverfisstjórnunarkerfi. 

Almennt um gæðastjórnun

Gæðastjórnun er aðferðafræði við stjórnun fyrirtækja sem hefur þróast frá því að vera einföld stýring á framleiðslu yfir í að taka á öllum hliðum rekstrar óháð eðli fyrirtækisins. Hugmyndafræðin byggir á því að hafa þarfir hagsmunaaðila ávallt að leiðarljósi og reyna sífellt að gera betur, breyta og bæta.

Saga gæðastjórnunar er rakin til nokkurra Bandaríkjamanna og frumkvöðlastarfs þeirra um miðja síðustu öld. Má þar helst telja þá Walter Shewarth, Armand V. Feigenbaum, Josep M. Juran og W. Edwards Deming sem lögðu grunn að gæðastjórnunarfræðunum eins og við þekkjum þau í dag.

Á meðan sum fyrirtæki leggja áherslu á alhliða gæðastjórnun (e. Total Quality Management), þar sem ýmsum verkfærum gæðastjórnunar er beitt, styðjast önnur við alþjóðlegan staðal um gæðastjórnun, ISO 9001, við uppbyggingu gæðakerfa. 

Gæðastjórnun tengist náið ýmsum aðferðafræðum s.s. Lean - straumlínustjórnun, verkefnastjórnun og stefnumótun þar sem beita þarf öllum þessum aðferðum að einhverju leyti ef ná á árangri með gæðastjórnun.

Það að innleiða gæðastjórnun er stefnumótandi ákvörðun um langtímaviðfangsefni sem krefst stuðnings allra stjórnenda fyrirtækis. Gæðastjórnun má innleiða í hvaða fyrirtæki eða stofnun sem er með því að aðlaga hugmyndafræðina að stærð og starfsemi fyrirtækis. Leiðarljósið er ávallt það sama, að bæta frammistöðuna og að auðvelda fyrirtækinu að ná markmiðum sínum.

Viðburðir á næstunni

Gæðastjórnun hjá Hlaðbær Colas

Harpa Þrastardóttir, gæðastjóri, fer yfir gæðamála hjá Hlaðbær Colas

Fiskistofa bjóða í heimsókn

Fiskistofa byðir heim til sín og fjallar um gæðastjórnurnarstarfið þeirra. 

Innleiðing ISO 45001 á Keflavíkurflugvelli

Síðastliðna mánuði hefur tækni- og eignasvið Isavia á Keflavíkurflugvelli unnið að undirbúningi og innleiðingu vinnuöryggisstaðalsins ISO 45001.

Farið verður yfir undirbúning vinnunnar, vinnuna við gerð kerfisins, innihald staðalsins sem og helstu áskoranir og lausnir sem komið hafa upp.

Erindið flytja þau Jón Kolbeinn Guðjónsson, verkefnastjóri tækni- og eignasviðs Keflavíkurflugvallar og María Kjartansdóttir, verkefnastjóri staðla- og gæðadeildar Isavia.

Fréttir

Samhengi skipulagsheildar (Context of the Organization)

Faghópur um ISO og gæðastjórnun bauð Stjórnvísifélögum í heimsókn í dag til að kynna „samhengi skipulagsheilda“ í nokkrum stöðlum þ.e. ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001 og ISO 27001.  Það var Bergþór Guðmundsson, sérfræðingur í gæðastjórnun hjá SORPU sem var fyrirlesari dagsins en hann kynnti sig á einstaklega skemmtilegan hátt sem sonur, eignmaður, faðir, tengdafaðir, afi, vinnufélagi, unnandi tómstunda o.fl.  Bergþór sagði frá því að Sorpa hefur verið með ISO 9001 vottun frá 2011, ISO 14001 umhverfisvottun frá 2014, ÍST 85 jafnlauanvottun frá 2014, Svansvottun á metangasi sem eldsneyti frá 2016, ISO 27001 úttekt á upplýsingaöryggi SORPU fór fram í sept. 2019, mælt er með vottun og eru næstu skref ISO 45001.  Bergþór útskýrði hvað átt er við með „samhengi skipulagsheilda“.  Hann sýndi týpískt gæðakerfi: Kröfur viðskiptavina eru mældar t.d. með ánægju viðskiptavina á vörum og þjónustu.  Í kafla 4 er fjallað um samhengi, kafla 5 forystu, kafla 6 skipulagningu, 7.stuðning, 8 rekstur 9. Mat á frammistöðu 10. Umbætur.  Úrbætur er eitthvað sem lagað er en umbætur eru til að passa að eitthvað komi ekki fyrir aftur.  Plan – do- check- act er á öllum liðum.   

Í kafla 4.1. í stöðlunum segir: „Að skilja skipulagsheildina og samhengi hennar“. Ytri og innri málefni eru greind með PESTEL greiningu á starfsumhverfi fyrirtækisins. Áhrifaþættir hvers skilgreinds málefnis á stjórnkerfi SORPU eru tilgreindir (gæðamál, umhverfismál, öryggis-og heilbrigðismál, upplýsingaöryggismál, jafnlaunamál), áhrifin áhættumetin og þörf á stýringu metin fyrir hvert atriði. 

Bergþór sýndi excel-skjal þar sem einstakir þættir eru teknir fyrir með tilliti til áhrifaþátta þeirra í hverjum staðli er fyrir sig.  Allt mat er huglægt.  Skjalið tekur á innri og ytri málefnum.  Dæmi um innri málefni er t.d. þjálfun og hæfni starfsmanna ISO9001 (mikilvægt til að gæði þjónustu sé ásættanleg) ISO 14001 (mikilvæg til að meðhöndlum umhverfisþátta sé ásættanleg ISO 27001 (hæfni starfsfólks til að umgangast tölvubúunað og hugbúnað er mikilvæg til að gæta upplýsingaöryggis).    

Í kafla 4.2. í stöðlunum segir „Að skilja þarfir og væntingar hagsmunaaðila“.  Bergþór sýndi excel-skjal þar sem hagsmunaaðilar eru listaðir upp: Þeir sem hafa áhrif á getu fyrirtækisins til að láta að staðaldri í té vörur og þjónustu sem mæta kröfum ivðskiptavina og þeir sem hafa áhrif á fyrirtækið vegna viðeigandi laga og stjórnvaldsreglna.  Greining hagsmunaaðila: þarfir og væntingar, áhugi (mikill, meðal, lítill), áhrifamáttur (mikill, meðal, lítill), tækifæri /vöktun hagsmunaaðila, samskiptaáætlun. 

Í hagsmunaaðila-greiningunni var notuð SVÓT greining áhrifamáttur mikill/lítill á öðrum ásnum og áhugi lítill/mikill á hinum.   Dæmi um aðila með mikinn áhirfamátt og mikinn áhuga eru t.d. eigendur Sorpu, stjórn, stjórnendur, heilbrigðiseftirlitið, vinnueftirlitið, Gámaþjónustan, Endurvinnslan o.fl. Mikilvægt er að kasta fram öllum mögulegum hagsmunaaðilum og skoða hvernig þeir eru metnir.  Í kafla 4.3. segir að ákvarða eigi umfang stjórnkerfa.  Umfangið er það sama í 9001 og 14001. 

Fullur salur hjá Origo þegar fjallað var um ferli jafnlaunavottunar frá A-Ö.

Origo tók á móti gestum þar sem fjallað var um ferli jafnlaunavottunar frá A-Ö.

Anna Beta Gísladóttir eigandi Ráðar og stjórnarmeðlimur faghóps um jafnlaunastjórnun sérhæfir sig í ráðgjöf í tenglsum við jafnlaunastaðal. Hún fjallaði á viðburðinum um snertifleti jafnlaunastjórnunar og ISO stjónunarkerfa ásamt því að veita yfirlit
yfir helstu verkefni við innleiðingu Jafnlaunastaðals.

Kristín Björnsdóttir sérfræðingur hjá Origo veitti yfirsýn yfir reynslu Origo af innri úttektum með CCQ og hvernig beita má kerfinu við framkvæmd og skipulag úttekta.

Gná Guðjónsdóttir vottunarstjóri hjá Versa vottun fjallaði um hvernig hægt er að lágmarka óæskilega ákvarðanatöku vegna ofnotkunar á einföldunarreglum og huglægra skekkja með vottuðum stjórnunarkerfum.

Fundinum var streymt af Facebook síðu Stjórnvísi og er aðgengilegur þar. Ítarefni fundarins má finna hér.

Þökkum fundargestum fyrir komuna og fyrirlesurum fyrir áhugaverð erindi.

Morgunverðarfundur um Eignastjórnun

Í morgun hélt faghópur um ISO og gæðastjórnun morgunverðarfund hjá Staðlaráði. Fyrirlesarinn Sveinn V. Ólafsson  fjallaði um ISO55000 og 55001 sem nýlega hefur verið þýddur yfir á íslensku. Þetta er ISO staðall um Eignastjórnun. 

Margt felst í eignastjórnun og mikið hefur verið rætt hvort staðallinn eigi  að heita verðmætastjórnun frekar en eignastjórnun en fyrirtæki leggja töluverð fé í fjárfestingu í búnaði, eignir og íhluti. Þá er mikilvægt að hafa stjórnkerfi í lagi þar sem það þarf að skipuleggja viðhald og skrá bilanir. 

Að lokum gafst tækifæri í spjall og umræður. 

Þetta var síðasti viðburðinn fyrir þessara önn og formaður hvatti hlustendum að hafa samband ef þeir vilja bjóða Stjórnvísi í heimsókn því við lærum af hvort öðru og þetta er góð leið til að veita innblástur til aðra þegar gott gæðastjórnunarstarf er að ræða.  

Stjórn

Maria Hedman
Sérfræðingur - Formaður - Origo
Arngrímur Blöndahl
Gæðastjóri - Stjórnandi - Staðlaráð Íslands
Bergþór Guðmundsson
Gæðastjóri - Stjórnandi - Sorpa
Birna Dís Eiðsdóttir
Stjórnandi - Háskóli Íslands - háskólanemar
Elín Björg Ragnarsdóttir
Verkefnastjóri - Stjórnandi - Fiskistofa
Hildur Magnúsdóttir
Annað - Stjórnandi - Íslenska gámafélagið
Ingi Eggert Ásbjarnarson
Verkefnastjóri - Stjórnandi - ISAVIA ohf.
Jóhanna A. Gunnarsdóttir
Sérfræðingur - Stjórnandi - Nói - Síríus
Rósa Guðmundsdóttir
Gæðastjóri - Stjórnandi - Strætó bs
Rut Vilhjálmsdóttir
Sérfræðingur - Stjórnandi - Strætó bs
Fannst þér efnið á síðunni hjálplegt?