Frumkvæði og forysta í öryggismálum
Reynslan sýnir að öflugir stjórnendur ná árangri jafnt í góðæri sem í hallæri og þeir bestu láta til sín taka á öllum sviðum og þar eru öryggismálin ekki undanskilin. Til að ná árangri í þeim þurfa æðstu stjórnendur að sýna frumkvæði, leiðtogahæfni og vera öðrum starfsmönnum til fyrirmyndar.
Líttu í eigin barm
Áður en stjórnendur hefja vegferð sína í öryggismálum verða þeir að líta í eigin barm og svara nokkrum einföldum spurningum eins og:
Hvernig haga ég mínum eigin öryggismálum í og utan vinnu?
Er ég góð fyrirmynd?
Ábyrgðin er mikil og athafnir hafa bein áhrif á starfsemi, starfsfólk og ímynd fyrirtækisins. Móta þarf stefnu um hvernig stuðla skuli að öruggum vinnustað og rekstri. Sífellt fleiri fyrirtæki á Íslandi starfa eftir svokallaðir „núllsýn“. Samkvæmt henni eru öll slys og tjón óviðunandi og litið svo á að unnt sé að koma í veg fyrir þau öll. Skýr sýn og áherslur æðstu stjórnenda fyrirtækja í öryggismálum auðvelda millistjórnendum og starfsmönnum að vinna og breyta samkvæmt þeim, hafa raunhæfar væntingar og sinna starfi sínu með ábyrgum og öruggum hætti.
Mynda traust
Til að fyrirtæki geti starfað í samræmi við eigin sýn í öryggismálum og náð settum markmiðum þarf að vera traust á milli starfsmanna og stjórnenda. Það myndast og vex eftir því hvernig starfsmenn skynja ásetning stjórnenda, samræmi í aðgerðum og eftirfylgni varðandi öryggisáherslur fyrirtækisins. Þetta krefst þess að stjórnendur mæti þörfum starfsmanna fljótt og örugglega, svari spurningum um öryggismál og bregðist vel við beiðnum. Þannig má senda skýr skilaboð um að öryggismál fyrirtækisins séu þeim hugleikin og mikilvæg.
Stundum er sagt að góðir leiðtogar búi ekki til fylgjendur, þeir búi frekar til aðra leiðtoga. Leiðtogar í öryggismálum fá samstarfsmenn sína til að temja sér það viðhorf að allir beri ábyrgð. Hver og einn sé „sinn eigin öryggisstjóri“ hvort sem er í vinnu eða heima fyrir. Einstrengingslegar reglur settar af stjórnanda og fylgt eftir með hálfum huga starfsmanna eru ekki vænlegar til árangurs. Starfsfólk þarf að fá tækifæri til að vera með í hugmyndavinnu um hvernig haga skuli öryggismálum og taka virkan þátt í þeim. Allir eiga að upplifa að þeir séu í sama liði og hafi sömu sýnina.
Athygli, samskipti og hvatning
Til ná árangri, hvort sem það er í íþróttum eða rekstri fyrirtækis þarf einbeitingin að vera 100% á viðfangsefnið. Því þurfa allir að skynja að öryggismálin séu í öndvegi. Sömuleiðis þarf að stuðla að opinni umræðu á vinnustaðnum um þessi atriði og hvetja starfsmenn til þátttöku.
Markvisst þarf að takast á við þær áskoranir og hindranir sem upp koma þegar ný sýn í öryggismálum er innleidd. Lykilatriðið er að ræða öll vafamál strax og leysa sem fyrst í samvinnu við starfsfólk. Sömuleiðis er nauðsynlegt að meta reglulega hvort fjármunir og tíma sem eytt er í öryggismálin skili sér í öruggari vinnustað, betri rekstri og bættri öryggismenningu. Meðal annars þarf að gera innri kannanir sem meta viðhorf, getu og upplifun starfsmanna á öryggismálum, halda reglulega öryggisfundi um stöðu mála og ræða við þá sem eru ekki enn sannfærðir.
Sýnileiki stjórnenda
Æðstu stjórnendur þurfa að sýna forystu og leiðtogahæfni í öryggismálum með einlægum, persónulegum áhuga og skuldbindingu gagnvart þeim. Þeir þurfa að vera sýnilegir á viðburðum sem tengjast öryggismálum vinnustaðarins, nýta öll tækifæri bæði innan og utan fyrirtækisins til að tjá sig um mikilvægi öryggismála og leggja sig fram við að hrósa starfsmönnum fyrir að vera öðrum til fyrirmyndar. Sannir leiðtogar geta stuðlað að bættri öryggismenningu og viðhaldið henni. Það getur þú líka.
Frumkvæði og forysta í öryggismálum grein e. Gísla Níls Einarsson, forvarnarfulltrúa VÍS
Fleiri fréttir og pistlar
Aðalfundur faghópsins Gæðastjórnun og ISO staðlar, fyrir árið 2026, verður haldinn 22. maí kl. 12.00-13:00.
Staðsetning: VOX Brasseria, Suðurlandsbraut 2.
Þeir sem hafa áhuga á að mæta á fundinn vinsamlegast sendi tölvupóst á formann faghópsins á netfangið sigarnar@live.com
Dagskrá aðalfundar faghóps Stjórnvísi: Gæðastjórnun og ISO staðlar:
- Framsaga formans - um starf ársins
- Umræður um starf ársins
- Kosning til stjórnar / upplýsingar um nýja stjórn fyrir tímabilið 2026-2027
- Ákvörðun um fyrsta fund nýrrar stjórnar
- Önnur mál
---
F.h. faghópsins
Sigurður Arnar Ólafsson
Stjórn Öryggishóps vekur áhuga á áhugaveðri ráðstefnu sem Öryggisráð Samorku stendur fyrir, miðvikudaginn 15. apríl 2026, kl. 9:00–12:00, á Reykjavík Natura.
Ráðstefnan fjallar um hvernig hugmyndafræði Human and Organisational Performance (HOP) styður við öryggi og áreiðanleika í flóknum og áhættusömum rekstri. Umfjöllun verður meðal annars um raunverulega vinnu, samspil kerfa og aðstæðna, markvissan lærdóm og hvernig byggja má upp varnarlög sem draga úr líkum á alvarlegum atvikum.
Fyrirlesarar eru:
Kristian Gould, sérfræðingur í mannlegum þáttum og skipulagsöryggi hjá Equinor.
Guðmundur Ben Þorsteinsson, leiðtogi Human and Organisational Performance (HOP) hjá Tesla.
Hér er hægt að skrá sig og fá nánari upplýsingar:
https://samorka.is/utgafa-og-midlun/vidburdir/radstefna-um-human-and-organisational-performance-hop/
Stjórn faghóps um leiðtogafærni vekur athygli félaga á þessu áhugaverða námskeiði sem haldið verður í HR þann 6. mars nk. og ber yfirskriftina "Að lyfta upp breytingum".
Hefur þú lent í erfiðleikum með að koma hugmynd í framkvæmd? Þetta er vandamál sem við öll glímum við, óháð því hvaða faghóp við tilheyrum. Góðar hugmyndir stranda ekki á því að þær séu slæmar — heldur á því að við vitum ekki hvernig á að ná fólki með okkur í vegferðina.
Námskeiðið Að lyfta upp breytingum snýst einmitt um þetta: að búa þig undir að verða sá einstaklingur sem fær hlutina til að gerast.
Á námskeiðinu færðu:
- Skilning á mannlegri hegðun — grunninn að öllum árangri í breytingum
- Hagnýtar leiðir til að verða leiðtogi breytinga, með áherslu á tengsl, samskipti, greiningu, sögugerð og þolinmæði
- Kynni af þekktum aðferðum við að leiða farsælar breytingar, með m.a. ADKAR og SWITCH
- Verkfæri til að lyfta upp vinnustaðnum þínum, með viljandi stjórnun og menningaruppbyggingu
Um kennarann
Ágúst Kristján Steinarrsson er stjórnunarráðgjafi sem hefur helgað sig breytingum og umbótum. Hann starfar daglega við að lyfta upp og efla vinnustaði landsins og hefur þróað eigin hugmyndafræði sem mótast hefur af endurteknum sigrum og áföllum fjölmargra umbótavegferða. Námskeiðið er í stöðugri þróun og efnið hefur vaxið töluvert þetta árið eftir krefjandi, gefandi og lærdómsrík verkefni undanfarinna missera.
Stjórnvísimeðlimir ættu að kannast við Ágúst — hann heldur reglulega erindi fyrir faghópa félagsins og var áður formaður faghóps um breytingastjórnun. Það gleður okkur að sjá hvað hann hefur vaxið og dafnað síðan þá og við hlökkum alltaf til að fá hann í heimsókn.
Allar nánari upplýsingar um námskeiðið má finna hér: https://www.oh.ru.is/namskeid/ad-lyfta-upp-breytingum/363812
Stjórnvísimeðlimir fá 15% afslátt með kóðanum StjornOH15 við bókun.
Þann 1. mars næstkomandi verður alþjóðlegi viðburðurinn World Futures Day haldinn í 13. sinn. Um er að ræða opið, 24 klukkustunda netsamtal þar sem framtíðarfræðingar og hugsuðir víðs vegar að úr heiminum ræða mögulegar sviðsmyndir um framtíð mannkyns.
Viðburðurinn hefst kl. 12 á hádegi að nýsjálenskum tíma (þá kl 23:00 þann 28 feb. hér heima) og lýkur sólarhring síðar á Hawaii. Þátttakendur geta komið inn í samtalið hvenær sem er og tekið þátt í opnum umræðum um þróun gervigreindar, loftslagsbreytingar, framtíð vinnunnar, lýðræði framtíðarinnar og fjölmörg önnur viðfangsefni.
Að viðburðinum standa The Millennium Project í samstarfi við fimm alþjóðleg félög á sviði framtíðarfræða. Í ár verður Vint Cerf, einn af frumkvöðlum internetsins, meðal þátttakenda.
Allir áhugasamir eru hvattir til að skrá sig og taka þátt í samtalinu.
Athugið: Skráning er nauðsynleg og fundartengill er persónubundinn.
Sjá viðburðinn undir faghóp framtíðarfræða og gervigreindar. Annar er einnig hægt að skrá sig hér:
https://us02web.zoom.us/meeting/register/y2IYg5T2SZiTojaXo_x94Q#/registration
Hér má sjá myndir, upptökur, rökstuðning, vb.is, 24stundir, visir.is.
Fimm einstaklingar hlutu Stjórnunarverðlaun Stjórnvísi árið 2026 sem veitt voru í dag við hátíðlega athöfn á Grand Hótel að viðstöddum forseta Íslands.
Verðlaunin voru veitt í þremur flokkum auk þess sem veitt voru sérstök heiðursverðlaun en þetta er í sautjánda sinn sem Stjórnunarverðlaunin eru afhent.
Handhafar Stjórnunarverðlauna Stjórnvísi 2026 eru eftirtaldir: Í flokki yfirstjórnenda
Vilhelm Már Þorsteinsson, forstjóri Eimskips, í flokki millistjórnenda þau Óttar Örn Sigurbergsson
framkvæmdastjóri ELKO og Helga Halldórsdóttir forstöðumaður mannauðs hjá Arion banka. Í flokki
frumkvöðla Þór Sigfússon stofnandi og stjórnarformaður Íslenska sjávarklasans. Auk þess hlaut
Rannveig Rist, forstjóri Rio Tinto á Íslandi sérstök heiðursverðlaun fyrir framlag sitt til stjórnunar.
Stjórnunarverðlaun Stjórnvísi eru árlega veitt stjórnendum fyrirtækja sem þykja hafa skarað
fram úr á sínu sviði. Yfirlýst markmið verðlaunanna er að stuðla að aukinni fagmennsku á sviði
stjórnunar á Íslandi. Einnig er þeim ætlað að vekja athygli á framúrskarandi starfi stjórnenda og
frumkvöðla auk þess að örva umræðu um faglega stjórnun.
Í dómnefnd sátu
Salóme Guðmundsdóttir, formaður dómnefndar, framkvæmdastjóri Ísorku og stjórnarformaður
Kadeco.
Borghildur Erlingsdóttir, forstjóri Hugverkastofunnar.
Gylfi Dalmann Aðalsteinsson, prófessor við viðskiptafræðideild Háskóla Íslands.
Hermann Björnsson, forstjóri Sjóvá.
Katrín S. Óladóttir, fyrrverandi framkvæmdastjóri Hagvangs.
Margrét Guðmundsdóttir, fyrrverandi forstjóri Icepharma og stjórnarkona.
Þröstur Olaf Sigurjónsson, prófessor við viðskiptafræðideild Háskóla Íslands.
Ritari dómnefndar er Gunnhildur Arnardóttir framkvæmdastjóri Stjórnvísi