Atli Atlason - deildarstjóri kjaradeildar fjármálaskrifstofu og Helga Björg Ragnarsdóttir - skrifstofustjóri skrifstofu borgarstjóra og borgarritara fjölluðu í morgun um aðgerðir gegn kynbundnum launamun hjá Reykjavíkurborg.
Umfjöllunin hefur verið flókin, heildarlaunamunur á bilinu 8,1% - 16,1% árin 1995-2012. 2010 var skipaður starfshópur um kynbundinn launamun. Tillögur komu um: aukna áherslu á starfsmat, yfirferð á starfsheitum, aukið eftirlit, fræðsluátak, reglulega úttekt á kynbundnum launamun, aukið jafnvægi fjölskyldu-og atvinnulífs.
Aðgerðarhópur greindi fyrirliggjandi gögn. Niðurstöður aðgerðarhópsins voru í samræmi við fyrri niðurstöður. Hlutfallslega fleiri karlar fá greiðslur vegna yfirvinnu og aksturs en konur, þeir voru endilega ekki með hærri aksturssamninga. Háskólamenntað starfsfólk er líklegra til að vera með aksturssamninga. 75% starfsmanna borgarinnar eru konur og 25% karlar. Niðurstaða aðgerðahópsins var kynnt í borgarráði í september 2013 og vísað til borgarstjórnar. Verkefnið er langhlaup frekar en spretthlaup. Í fyrsta lagi var farið í fræðsluátak með stjórnendum. Vildu ná til allra sem eru stjórnendur með mannaforráð sem úthluta yfirtímum og akstri. Stjórnendur voru skyldaðir til að mæta. Þorlákur Karlsson fór yfir kannanir hjá borginni og aðrar kannanir. Markmiðið var að ná til stjórnenda og að allir hefðu sömu túlkun. Farið var yfir jafnlaunastaðal, mannauðsstefnu o.fl. Viðhorf stjórnenda skipta gríðarlegu máli er varðar jafnlaun. Eru að innleiða: „quick view“
Þorgerður Einarsdóttir, prófessor í kynjafræði við Háskóla Íslands sagði frá því að fram undir 1940 voru laun verkakvenna um 1/3 lægri en verkakarla fram til 1940. Fyrstu heildstæðu lögin um launajöfnuð 1961. Síðan fyrstu lögin voru sett er liðin hálf öld og því er spurningin á hverju strandar? Um skyldufæði handa vinnufólki segir í Búalögum og Jónsbók(1281) konur 5 merkur af hvítum mat á dag í aski, karlar 7,5 merkur af hvítum mat á dag í aski eða hálfur annar kvenaskur í karlaski. Í dag mælist aukinn launamunur eftir aldri. Það er uppsafnaður aðstöðumunur yfir ævina. Hann fer vaxandi eftir aldri. Uppsafnaður launamunur hjá konum fæddar 1940 er hærri. Menntunarbilinu hefur verið lokað. 31% kvenna eru með grunnmenntun á 28% karla, 28% kvenna með starfs-og framhaldsmenntun á móti 43% hjá körlum, háskólamenntun 41% konur á móti 29% hjá körlum. Tveir af hverjum þremur sem útskrifast úr háskola í dag eru konur. Gríðarleg kynjaskipting er á vinnumarkaðnum. Karlar eru oftar stjórnendur og embættismenn, konur oftar sérfræðingar og sérmenntað starfsfólk. Talnasafn hagstofunnar hefur að geyma mjög mikið af gögnum. Hverjar eru málefnalegar skýringar? Gera greinarmun á launamyndun og ómálaefnalegum kynbundnum launamun. Hjúskaparstaða og börn hafa jákvæð áhrif á karla en neikvæð á konur. Nota þarf eigindlega rannsókn til að kanna það. Konur sækjast ekki eftir launahækkunum. Ekki nógu duglegar að berja í borðið, of hógværar, of hlédrægar og gera minni kröfur. Atvinnurekendur bera ábyrgð á að mismuna fólki ekki í launum. Skv. Könnum BSRB 2012 eru konur ósáttari við laun sín en karlar.
