Árið 2008 og 2014 stóð Háskólinn í Reykjavík fyrir rannsóknunum ICEMAC 1 og 2 um breytingar og þróun í stjórnunarreikningsskilum í íslenskum fyrirtækjum. Rannsóknin, sem var styrkt af RANNÍS, náði til fjármálastjóra í 300 stærstu fyrirtækjum landsins. Páll Ríkharðsson, dósent kynnti niðurstöður rannsóknanna á fundi kostnaðarstjórnunarfaghóps í morgun. Páll hefur unnið hjá mörgum fyrirtækjum og háskólum víðs vegar um heiminn.
Stjórnunarreikningsskil eru að breytast úti í hinum stóra heimi þ.e. að búa til upplýsingar fyrir stjórnendur til þess að þeir geti tekið betri ákvarðanir. Í bókfærslu og skráningu eru hlutlægar upplýsingar, en það sem skapar samkeppnisyfirburði eru upplýsingarnar sem við fáum. Allar rannsóknir staðfesta að fjármálastjórar eru nú meira í þekkingarmiðlun og hjálpa fyrirtækjum að taka betri ákvarðanir. Og hvernig eru stjórnunarreikningsskil á Íslandi?
Horft er í framtíðina, gerð spálíkön og þeim fylgt eftir. Búa til KPI og tryggja að stefna verði að veruleika. Hvað gerum við til að minnka áhættuna þ.e. stýra áhættunni. Hvernig er uppgjörum stillt upp. Áður hét þetta rekstrarbókhald en nú kallast þetta stjórnunarreikningsskil því þetta miðar að stjórnun fyrirtækja. 2008 var Ísland kortlagt. Hrunið kom rétt eftir fyrstu greininguna. Sala fyrirtækja á árunum 2004-2008 fjórfaldaðist. Hvað gerðist í hruninu? Allt mat á áhættu breyttist. Bæði 2008 og 2014 var svörunin yfir 60%. Í reikningsskilum er yfirleitt notuð sú nálgun að nota hugtökin kostnaðarverð seldra vara. Varðandi hefðbundin uppgjör er hefðbundin form. Það sem var spurt um í rannsókninni var hvort notuð væru einhver önnur form. Hagnaður = tekjur - kostnaður eða = tekjur-breytilegur kostnaður-fastur kostnaður o.fl. Beinn og óbeinn kostnaður er ekkert náttúrulögmál. Það er uppsetningin á skráningarvinnunni sem gerir okkur kleift að greina. Hún ræður hversu mikið er hægt að skrá og hvernig er þessu deilt? Er þörf á að gera það? Hversu mikilvæg er kostnaðargreining í daglegum rekstri? Hvernig á að verðleggja vöruna? Hvernig eigum við að nota dreifileiðir. Kostnaðargreining er mikilvægt tæki til að stjórna. Mörg fyrirtæki nota ekki framlegðargreiningu. Íslenska hugtakið er ekki það sama og það erlenda. Hlutfall fyrir sameiginlegan kostnað er stundum ekkert sérlega há. Spurt var í könnuninni hverjar væru áherslur fjármálastjóra í könnununum. Í ljós komu marktækar niðurstöður milli kannananna. Nú er meiri áhersla á að fjármáladeild sé ráðgjafadeild og sé í greiningarvinnu. Sama þróun er í gangi hér Fjármálastjóri í dag er orðinn miklu faglegri.
