Jólarusl - umhverfisáhrif hátíðanna

Ragna I. Halldórsdóttir, deildarstjóri umhverfis-og fræðsludeildar Sorpu bauð Stjórnvísifélaga velkomna. Nú fer í hönd sá tími að flestir vilja gefa gjafir og gleðja aðra. Háðíð ljóss og friðar fer í hönd, veisluhöld og skemmtanir margfalt í boði og allir vilja njóta. En hvað er það sem allt þetta getur leitt til ef við höfum fyrirhyggju, naumhyggju og nýtni ekki með í för? Í fyrirlestrinum fjallaði Ragna um hvernig draga má úr umhverfisáhrifum jólanna og margt fleira áhugavert. Ragna útskýrði ferlið frá því að rusl er sótt af bílum á heimili þar til flokkun og urðun verður. Bílar eru með tvö hólf og geta því séð um losun á tveimur tunnum í einu. Ragna útskýrði þær kröfur sem eru gerðar til einstaklinga og fyrirtækja. Allt er flokkað eftir litum. Athygli vekur að Sorpa bjó til lit yfir nytjahluti til góðgerðamála. Sorpa er í samstarfi við Rauða krossinn og er sá litur bleikur. Í framtíðarsýninni er lífrænn úrgangur settur í sérstaka stöð. Sorpa skoðar annað slagið sýni frá heimilum og sem dæmi er allur málmur tekinn frá með ákveðnum tækjum. Með gras-og jarðgerðarstöð væri hægt að setja allan lífrænan úrgang saman. Verið er að vinna að því að flokka úrgang þannig.
En hvernig getum við lámarkað úrgang.? Það ætti alltaf að vera forgangsatriði að koma í veg fyrir myndun úrgangs og draga úr magninu. Það sem við gerum okkur ekki alltaf grein fyrir er að jafnaði innihalda vörurnar einungis 5% af þeim efnum sem voru notuð í framleiðslu þeirra og flutning á milli staða. Umhverfisáhrif þess að henda eru því margfalt meiri en við gerum okkur grein fyrir. Við þurfum því að vera gagnrýnin á eigin innkaup og koma í veg fyrir óþarfa sóun. Hægt er að lágmarka úrgang með því að 1. Nota margnota innkaupapoka 2. Velja vörur með lágmarks umbúðir 3. Velja vörur í endurunnum eð endurvinnanlegum umbúðum 4. Draga úr notkun einnota umbúða 5. Draga úr notkun einkabílsins 6. Velja umhverfismerktar vörur. Magn úrgangs til Sorpu hefur minnkað gríðarlega. Árið 2008 var úrgangur 1182 kg. á íbúa en er í dag 801 kg. Var lægstur 2010 einungis 710 kg.. En sjáum við jólin í ruslinu? Aukningin í pappírsúrgangi eykst tvöfalt frá miðjum janúar til miðs janúar. Annar úrgangur eykst líka.
Frá árinu 1999 hefur Góði hirðirinn veitt um 200 milljónir í styrki. Þar er líka tilvalið að kaupa gjöf sem glatt hefur áður. Samstarf er við Rauða krossinn um söfnun á fatnaði og klæði. Fatnaður er seldur beint til útlanda og ágóðinn rennur í Hjálparsjóð Rauða krossins. Ónýtur fatnaður og gardínur er allur notaður í áframhaldandi vinnslu hjá birgjunum sem fá það erlendis. Ávinningur af endurvinnslu er mikill. Endurvinnsla á 1 tonni af pappír sparar 17 tré, 26 þúsund lítra af vatni, orku sem nemur því sem meðalheimili notar á hálfu ári, tvær tunnur af olíu og 95% minni loftmengun en frumframleiðsla á pappír. Um að gera að fara inn á Pinterest og sjá þar hvernig er hægt að endurnýta hluti. Lítill munur er á umhverfisáhrifum þess að hafa gervi jólatré og alvöru tré. Nota þarf tréð í a.m.k. 20 ár til að áhrifin séu mælanleg. Málmur er endurunninn og sparar mikla orku og dregur úr útblæstri gróðurhúsalofttegunda Endurvinnsla á 3.400 tonnum af blönduðum málmi sem SORPA safnaði 2014 sparaði orku sem nemur ársnotkun 17 þúsund heimila og 340 þúsund lítra af vatni. Endurvinnsla á 1 áldós sparar orku sem dugar til að horfa á sjónvarp í 3 klukkustundir. Á vef Umhverfisstofnunar eru frábærar upplýsingar varðandi matarsóun eins og að kaupa aðeins inn þegar eitthvað fer að vanta og þá í mátulegu magni. Gera þarf sér grein fyrir muninum á „síðasti söludagur“ og „best fyrir“ en matvörur með seinni merkingunni eru þurrvörur sem óhætt er að neyta mun lengur. Það sparar að versla bara það sem einungis þarf. Ragna benti á áhugaverðar síður á netinu hjá Umhverfisstofnun http://www.ust.is/

Fleiri fréttir og pistlar

Aðalfundur faghóps markþjálfunar - fundargerð

Aðalfundur faghóps um markþjálfun verður haldinn fimmtudaginn 16. apríl klukkan 13:30 til 13:45 eftir viðburð í húsakynnum HR.

Fundardagskrá:

  • Uppgjör á starfsári - haldnir voru
    • 9 stjórnarfundir
    • 9 viðburðir
  • Kosning til stjórnar - núverandi stjórn gaf kost á sér áfram.
    • Lilja Gunnarsdóttir formaður
    • Anna María Þorvaldsdóttir
    • Anna H. Þorsteinsdóttir
    • Áslaug Þ. Guðjónsdóttir
    • Guðbjörg Jóhannsdóttir
  • Kosning formanns
    • Lilja Gunnarsdóttir formaður
  • Önnur mál
    • Engin önnur mál

Fundi var slitið kl 13:45

Þema Stjórnvísi 2026-2027: „Manneskjan í miðju umbreytinga – 40 ára og áfram.“

Í dag hélt ný stjórn Stjórnvísi undirbúningsfund fyrir komandi starfsár 2026-2027. Full mæting var á fundinn sem haldinn var í Marel: Ásdís Sigurðardóttir, Anna Kristín Kristinsdóttir,Gunnhildur Arnardóttir, Héðinn Jónsson, Ingibjörg Loftsdóttir, Matthías Ásgeirsson, Snorri Páll Sigurðsson, Sveinn Kjarval, Viktor Freyr Hjörleifsson, Tinna Jóhannsdóttir.
Á þessum fundi var m.a. tekið fyrir eftirfarandi:
Yfirferð áframtíðarsýn, stefnu, gildum, lögum og siðareglum. Anna Kristín Kristinsdóttir formaður Stjórnvísi fór yfir samskiptareglur sjtórnar. Við ætlum að eiga opin, heiðarleg og uppbyggileg samskipti sem stuðla að trausti, virðingu og góðu samstarfi. Einnig var farið yfir framtíðarsýn, stefnu, gildi, meginmarkmið lög og siðareglur. Stefnumótun verður unnin á þessu ári . Í þeirri vinnu verður boðið fulltrúa frá hverjum faghópi.  Nýlega voru lög félagsins yfirfarin og síðast breytt á aðalfundi 2025. Farið var yfir þær breytingar ásamt því að siðareglur voru kynntar. 
Umræður urðu um hvar stjórn vill eiga samskipti og var ákveðið að halda áfram að eiga samræður í tölvupóstum og á Teams.
Áætlun og lykilmælikvarðar. Áætlun félagsins stenst og eru tekjur á áætlun. Áætlun félagsins er uppfærð reglulega allt árið og er aðgengileg stjórnarfólki í Sharepoint. Stjórn var hvött af framkvæmdastjóra félagsins til að fara inn á Sharepoint reglulega.
Farið var yfir aðganga stjórnar að Sharepoint, Teams, Facebook og skráning stjórnar í faghópinn „stjórn Stjórnvísi“.
Þema ársins 2026-2027 ákveðið og útfærsla. Nýkjörin stjórn kom með fjölda hugmynda að þema ársins. Fyrir 40 árum, hvað var að gerast þá? Niðurstaðan var sú að stjórn sammæltist um að þema ársins yrði „Manneskjan í miðju umbreytinga – 40 ára og áfram“. Farið verður betur yfir útfærsluna í haust.
Varaformaður Stjórnvísi og ritari verða kosin á fyrsta stjórnarfundi í haust.
Fundartími og staðsetningu stjórnarfunda. Niðurstaðan var sú að stjórnarfundir verða haldnir fyrsta fimmtudag í mánuði kl.11:00-12:00. Stjórn mun skiptast á að bjóða heim, ef eitthvað kemur upp á er alltaf hægt að halda fundi í Innovation House og á Teams. Ef áhugi er að bjóða í mat eða skoðunarferð um vinnustað gestgjafa er það gert um leið og fundi lýkur kl.12:00.

Aðalfundur faghóps um stjórnun upplýsingaöryggis var haldinn 18.maí 2026

Fundur hófst 12:30 og á dagskrá voru hefðbundin aðalfundarstörf:

Farið var yfir liðið starfsár, viðburði ársins og samvinnu með öðrum fahópum. 

Næst kom að kosningu stjórnar. 

Tveir stjórnarmeðlimir sóttust ekki eftir áframsetu, Auður Íris og Friðbjörn. Er þeim þakkað kærlega fyrir þeirra störf. 

Nýr aðili sóttist eftir setu í stjórn, Andri Örn hjá Reykjanesbæ. Var hann sjálfkjörinn og boðinn velkominn í hópinn. 

Að lokum voru önnur mál. Rætt var um fyrirkomulag stjórnar faghópsins, hugmyndir að frekari samvinnu og önnur mál. 

Fundi slitið 13:00

Aðalfundur innkaupa- og vörustýringar

Aðalfundur innkaupa-og vörustýringar fyrir starfsárið 2025-2026 var haldinn 6.maí síðastliðinn.

Starfsárið 2025-2026 var gert upp, farið yfir hugmyndir að viðburðum næsta árs og var kosið í nýja stjórn fyrir starfsárið 2026-2027 sem er eftirfarandi:

Ragnhildur Edda Tryggvadóttir (formaður) Landsnet
Rúna Sigurðardóttir (varaformaður) Bananar
Jón Þór Sigmundsson Alvotech hf.
Snorri Páll Sigurðsson Alvotech

Eva Lillý Bjarndal Einarsdóttir N1

Faghópurinn þakkar öllum meðlimum fyrir þátttökuna starfsárinu sem var að ljúka og hlökkum til þess næsta! Viljum endilega hvetja þá sem hafa tillögur að erindum á dagskrá fyrir næsta vetur að vera í sambandi við formann stjórnar og varaformann.

Fjölbreyttir viðburðir hjá faghópi framtíðarfræða

Á aðalfundi hópsins, sem haldin var 7 maí, kom fram að faghópurinn hefur staðið fyrir alls 10 viðburðum, auk þess að benda á áhugaverðar fréttir af framtíðarmálum. Eins og gefur að skilja nær framtíðaráskoranir til alla þátta stjórnunar og reksturs, og því hefur verið þó nokkuð um samstarf við aðra faghópa félagsins og þó sérstaklega faghóps um gervigreind. Félagar í hópnum eru núna alls 561 og fer fjölgandi.

Helstu viðburðir á seinasta starfstíma voru eftirfarandi:

  • Árlega samantekt Jeromy Clenn, forstjóri Milliennium Project, um áhugaverða viðburði liðin árs.
  • Alþjóðleg stjórnun gervigreindar – valmöguleikar. Sameiginlegur fundur faghópa um gervigreind og framtíðarfræði.
  • Gervigreindarstraumar – beint frá San Francisco. Sameiginlegur fundur faghópa um gervigreind og framtíðarfræði
  • Er þjálfun gervigreindar brot á höfundarétti?. Sameiginlegur fundur faghópa um gervigreind og framtíðarfræði
  • Framtíðar-samfélagsrými í þágu velsældar. Sameiginlegur fundur faghópa um Heilsueflandi vinnuumhverfi, Framtíðarfræði, Sjálfbæra þróun, Loftslagsmál og umhverfi.
  • Síungir karlmenn – kynning á jólabókinni í ár og aðferð til að móta æskileg framtíðaráform.
  • Alþjóðlegir viðburðir á árinu 2025. Útfrá hugarheimi framtíðarfræðinga. Samantekt á heimsviðburðum á árinu 2025.
  • Nýársmálastofa faghópa framtíðarfræða og gervigreindar. Hvað er það sem koma skal? Sameiginlegur fundur faghópa um framtíðarfræði og gervigreind.
  • Slæmar framtíðir í samstarfi við London Futurist
  • World Futures Day 2026. Taktu þátt í samtali um framtíða mannkyns 1.mars. Sameiginlegur fundur faghópa um framtíðarfræði og gervigreind.
  • Framtíðarsamfélag án aldursfordóma. Vinnustofan er samstarfssvefnefni Framtíðarseturs Íslands og þekkingarmiðstöðvarinnar Farsæl öldrun og er hluti af verkefninu Northern Futures Hub.
  • Að rýna í græn umskipti og ólíkar framtíðir. Sameiginlegur fundur faghópa um framtíðarfræði, gervigreind, sjálfbæra þróun, loftslagsmál og umhverfi.

Stjórn faghópsins

Karl Friðriksson Framtíðarsetur Íslands, formaður.

Anna Sigurborg Ólafsdóttir Framtíðarnefnd Alþingis.

Dögg Sigmarsdóttir Framtíðarsetur Íslands.

Funi Magnússon Össur.

Guðjón Þór Erlendsson Skipulagsstofnun.

Gunnar Haugen CCP hf.

Ingibjörg Smáradóttir Náttúrufræðistofnun

Kolfinna Tómasdóttir Rannís

Sigurður B. Pálsson BYKO.

Sævar Kristinsson KPMG.

Þór Garðar Þórarinsson Háskóli Íslands

Fannst þér efnið á síðunni hjálplegt?