Bjarni G. Hjarðar, yfirverkfræðingur hjá SORPU, fræðir okkur um stöðu og horfur varðandi byggingarúrgang.
Mannvikjargerð fylgir gríðarlegt magn marvígslegs úrgangs og ætti því að vera nægt svigrúm til að gera betur, endurnýta efni og draga úr sóun. Vonast er eftir líflegum umræðum :)
Húsið opnar kl. 8.20.
Faghópur um umhverfi og öryggi hélt í morgun einstaklega áhugaverðan fund þar sem Bjarni G. Hjarðar, yfirverkfræðingur hjá SORPU, fræddi Stjórnvísifélaga um stöðu og horfur varðandi byggingarúrgang.
Mannvirkjagerð fylgir gríðarlegt magn marvíslegs úrgangs og ætti því að vera nægt svigrúm til að gera betur, endurnýta efni og draga úr sóun.
Bjarni byrjaði á að sýna hvað kemur inn á endurvinnslustöðina og móttökuna. Hvernig verður byggingaúrgangur til og hvar? Sorpa fylgist með neysluhegðun heimila. Á höfuðborgarsvæðinu eru 87832 heimili og 132714 fjölskyldur. Það eru því fleiri en ein fjölskylda á hverju heimili. Bílar, föt og klæði fara ekki í gegnum endurvinnslustöðvar. Pappír og plast kemur heldur ekki til Sorpu.
Húsasorprannsókn er skipt í 28 flokka m.a. plast, kerti, málmar, timbur, garðúrgangur o.fl. Sorpa er með vottun skv. ISO9001, 14001 o.fl. Sorphirða á höfuðborgarsvæðinu var 31676tonn árið 2019. Í fyrra var hent í ruslið 8 milljón umbúðum af gosdrykkjum sem er 10% allra seldra umbúða. Endurvinnslurnar lifa á þeim tekjum sem koma af gosumbúðum. Sorpa tekur á móti böggum sem er blandaður úrgangur þ.m.t. byggingaúrgangur. Fyrirtæki eru misgóð að bagga pappír. Um 50% úrgangs í orkutunnu eru matarleifar eða um 67% kíló/íbúa. Bjarni sagði að heimilin væru að standa sig einstaklega vel í flokkun á orkutunnu, blárri tunnu og plasti. Sorpa hóf starfsemi 1991. Í dag fara 300 tonn í gegnum gas-og jarðgerðarstöð Sorpu í Álfsnesi. Markmiðið er að urðun á lífrænum og brennanlegum úrgangi verði hætt árið 2020.
Fram til þessa hefur lítið verið vitað um byggingaúrgang því mest hefur verið fókusað á heimilin. Hvert er því umfangið? Óbagganlegur úrgangur til urðunar 2019 voru 5000 tonn á 17,82 ca 90 milljón króna. Grófur úrgangur frá framkvæmdum til urðunar 2019 var 3200 tonn á 24,46 ca 110 milljónir, óflokkaður úrgangur til urðunar 2019; 50% af 5.300tonn á 25,15 ca 100 milljón krónur eða samtals um 20.000 tonn á ári og um 300 milljón króna á ári. Þegar verið er að byggja í dag ætti að vera í tilboðinu frá byggingaraðilanum að flokka úrganginn. Árið 2019 voru urðuð um 125þúsund tonn eða rétt rúm 50%. Þarna liggja heilmikil tækifæri. Í dag er rekjanleikakrafa á úrgang er varðar að skilgreina uppruna eftir póstnúmeri. Í dag er töluvert endurunnið á Íslandi t.d. kertavax og landbúnaðarplast. Önnur efnavinna er lítil sem engin. Ólitað timbur er hakkað niður og Kísilmálmverksmiðjan nýtir það. Endurnýting er því þó nokkur en endurvinnslan lítil.
Smelltu hér til að tengjast fundinum
Hver eru grundvallaratriði vinnustaðamenningar? Hvernig getum við hagnýtt þekkinguna?
Vinnustaðamenning byggir á sál-félagslegum þáttum í vinnuumhverfinu þar sem forysta gegnir mikilvægu hlutverki sem og virk þátttaka og ábyrgð alls starfsfólks. Vinnustaðamenning hefur afgerandi áhrif á vellíðan, ánægju og árangur. Víða eru vísbendingar um að bæta þurfi vinnustaðamenninguna. Þekking um heilbrigða vinnustaðamenningu hefur vaxið og styrkst með rannsóknum undanfarna fjóra áratugi en margt bendir til þess að brýnt sé að hagnýta þessa þekkingu enn betur. Í erindinu verður fjallað um grundvallaratriði heilbrigðrar vinnustaðamenningar og kynnt dæmi um hagnýtingu þekkingarinnar á vinnustöðum hér á landi.
Sigrún Gunnarsdóttir er hjúkrunarfræðingur, prófessor við Viðskiptafræðideild Háskóla Íslands og ráðgjafi hjá Vinnueftirliti ríkisins.
Heilbrigð vinnustaðamenning og dæmi um hagnýtingu þekkingar
Smelltu hér til að tengjast fundinum.
Lengi býr að fyrstu gerð
Ákvarðanir sem teknar eru á hönnunarstigi geta haft mikil áhrif á öryggi bygginga – bæði á framkvæmdatíma og síðar við notkun, rekstur og viðhald.
Í þessum fyrirlestri fjallar Böðvar Tómasson, byggingar- og brunaverkfræðingur, um samspil hönnunar og öryggismála og hvað fyrirtæki og stofnanir þurfa að hafa í huga þegar ráðist er í breytingar eða nýframkvæmdir. Hvernig er hægt að greina og fyrirbyggja áhættu strax á hönnunarstigi mannvirkja? Farið verður yfir aðferðarfræði ,,öryggis í hönnun,, og hvernig aðkoma sérfræðinga í gæða- og öryggismálum getur orðið. Einnig verður fjallað um viðeigandi lagaumgjörð og þær hindranir sem kunna að koma upp í ferlinu.
Böðvar Tómasson er byggingar- og brunaverkfræðingur og framkvæmdastjóri ÖRUGG verkfræðistofu. Hann hefur yfir 20 ára reynslu á sviði brunaöryggis, áhættustjórnunar, öryggisverkfræði og verkefnastjórnunar.
Böðvar er jafnframt doktorsnemi við Háskóla Íslands, þar sem rannsóknir hans snúa að samfélagsöryggi, áhættustjórnun og þjóðaröryggi. Hann tekur þátt í alþjóðlegu staðlastarfi ISO á sviði áhættustjórnunar, öryggis og viðnámsþols og hefur komið að þróun íslenskrar byggingarreglugerðar með áherslu á árangursmiðaða brunahönnun.
Aðalfundur faghópsins Öryggishóps Stjórnvísi verður haldinn þann 21 maí nk. Þetta er staðarfundur og þeir sem hafa áhuga á að mæta vinsamlegast sendið tölvupóst á formann (fjola.gudjonsdottir@kaldvik.is).
Vakin er athygli á því að ein staða laus í stjórn félagsins.
Áhugasamir eru beðnir um að senda tölvupóst á formann faghópsins með upplýsingum um sig og ástæðum þess að viðkomandi gefur kost á sér í stjórn faghópsins.
Dagskrá:
Hildur Jóna og Magga Dóra munu leitast við að svara spurningunni; hvaða áhrif hefur vinnurými á hegðun, líðan og frammistöðu og hvaða hugbúnaður fellur undir vinnuverndarlöggjöf.
Hildur Jóna hjá HumanAtWork ehf. fjallar um hvernig vinnurými hafa áhrif á hegðun, líðan og frammistöðu starfsfólks. Erindið byggir á rannsóknum í umhverfissálfræði og fjallar meðal annars um áhrif opinna rýma, skipulags og aðstæðna í vinnuumhverfi. Markmiðið er að auka skilning á þörfum fólks í vinnu og hvernig hönnun vinnurýma getur stutt ólíkar þarfir og haft þannig áhrif á frammistöðu starfsfólks.
Magga Dóra hefur unnið við hugbúnaðargerð síðan fyrir aldamót. Hún er með bakgrunn í sálfræði og tölvunarfræði og hefur unnið fyrir fyrirtæki af öllum stærðum og gerðum hérlendis sem erlendis. Hún er stofnandi og eigandi Mennskrar ráðgjafar og finnst að tæknin eigi að vera mennsk.
Vinnuumhverfi er að verða stafrænt að meira og minna leyti. Jafnvel starfsfólk sem situr ekki við tölvu allan daginn (iðnaðarmenn, skurðlæknar, kennarar) þarf að nota ýmiskonar hugbúnað til að halda utan um sín störf. Þrátt fyrir að gerðar séu ríkar kröfur til vinnuumhverfis fólks (hávaðastig, lýsingarstig, öryggi tækja og svo framvegis) er ekki gerð nein vinnuvistfræðileg krafa til hugbúnaðar. Þetta veldur því að mikið af fólki þarf að glíma við ónotendavænan hugbúnað sem beinlínis skapar vinnu og flækir störf. Þetta veldur streitu sem getur verið áhrifaþáttur fyrir kulnun. Hvað getum við gert?
Haldið í samstarfi við Vinnís.
Hér er linkur á fundinn.
https://teams.microsoft.com/meet/34729025176542?p=f0GqnP7dXsy6BNtdBe
