Hvers vegna er mikilvægt að gera áhættumat fyrir félagslega þætti í vinnuumhverfinu?

Góð vinnustaðamenning og góður starfsandi eru lykilatriði í vellíðan starfsmanna á vinnustað. Erfitt getur verið að ná utan um þessa þætti í vinnuumhverfinu.  Því er mikilvægt að nýta  þau tæki og tól sem fyrirfinnast til að greina aðstæður í félagslega vinnuumhverfinu til þess að bæta það. Fjallað verður um hvernig eigi að meta félagslegar aðstæður t.d. áhættumat og fleira.

Helga Bryndís Kristjánsdóttir er fyrirtækjaeftirlitsmaður hjá Vinnueftirlitinu með áherslu á félagslegt vinnuumhverfi. Hún hefur unnið lengst af við ráðgjöf og verkefnastjórnun.

Helga Bryndís er félagsráðgjafi frá háskólanum í Álaborg í Danmörku, með MA í mannauðsstjórnun frá Háskóla Íslands og MPM gráðu í verkefnastjórnun frá Háskólanum í Reykjavík.

Staðsetning viðburðar

Fréttir af viðburðum

Hvers vegna er mikilvægt að gera áhættumat fyrir félagslega þætti í vinnuumhverfinu?

Faghópur um heilsueflandi vinnuumhverfi hélt fund í Háskólanum í Reykjavík um morgun þar sem fjallað var um hvernig eigi að meta félagslegar aðstæður t.d. áhættumat og fleira.   Góð vinnustaðamenning og góður starfsandi eru lykilatriði í vellíðan starfsmanna á vinnustað. Erfitt getur verið að ná utan um þessa þætti í vinnuumhverfinu.  Því er mikilvægt að nýta  þau tæki og tól sem fyrirfinnast til að greina aðstæður í félagslega vinnuumhverfinu til þess að bæta það.  

Helga Bryndís Kristjánsdóttir er fyrirtækjaeftirlitsmaður hjá Vinnueftirlitinu með áherslu á félagslegt vinnuumhverfi. Hún hefur unnið lengst af við ráðgjöf og verkefnastjórnun. Helga Bryndís er félagsráðgjafi frá háskólanum í Álaborg í Danmörku, með MA í mannauðsstjórnun frá Háskóla Íslands og MPM gráðu í verkefnastjórnun frá Háskólanum í Reykjavík.

Helga fór yfir lög og reglugerðir nr.46/1980 lög um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, 920/2006 stuðla að andlegri og líkamlegri vellíðan starfsmanna og 1009/2015 reglugerð gegn einelti, kynferðislegri áreitni o.fl. Í 65 gr. í lögum 46/1980 segir að atvinnurekandi beri ábyrgð á að gert sé áhættumat.  Mikilvægt er að skoða reglugerðirnar því atvinnurekandi ber ábyrgð á að koma á vinnuverndarstarfi sem tekur til fyrirtækisins í heild og allra vinnuaðstæðna sem geta haft áhrif á öryggi og heilsu starfsmanna.

Markmið reglugerðar 1009/2015 er að bannað sé einelti, áreitni og ofbeldi óheimil.   Viðbragðsáætlun þarf að vera til staðar.

Félagslega vinnuumhverfið erum við sjálf.  T.d. ef þú vinnur í búð þá eru allir þeir sem koma inn í verslunina hluti af mínu vinnuumhverfi. Þeir þættir sem tengjast félagslegu vinnuumhverfi er stjórnun.  Stjórnun þarf og verður að vera í góðu lagi og hafa heildarsýn á vinnuumhverfinu.   Skipulag er mikilvægt til þess að allir viti hvað þeir eigi að gera.  Sveigjanleikinn, hæfilegar kröfur og upplýsingagjöf þarf að vera í lagi.  Stuðningur yfirmanns er mikilvægur og þarf að vera á hreinu.  Ef vinnuumhverfi er ekki gott þá eykst hættan á samskiptavanda, streitu, andlegri og líkamlegri vanheilsu, kulnun í starfi, einelti og áreitni. 

Gera þarf skriflega áætlun um öryggi og heilbrigði á vinnustöðum. Skv. reglugerðunum er það atvinnurekandi sem ber ábyrgð.  Ef Vinnueftirlitið fær ábendingu um einelti þá er það vinnustaðurinn sem á að vinna úr því og Vinnueftirlitið dæmir ekki í málum.  Það sem Vinnueftirlitið hins vegar getur gert er að brýna að reglum sé fylgt og forvarnarstarf sé alltaf í lagi. 

Mikilvægt er að gera samskiptasáttmála eins og Landspítalinn gerði nýlega sem felur í sér hvernig starfsmenn koma fram við hvorn annan. Þessi sáttmáli er inn á heimasíðu Landspítalans. Mikilvægt er líka að stuða að fræðslu og umræðu.

En hvað er félagslegt áhættumat?  Aðferðin við gerð áhættumats er valfrjáls.  Greina þarf öll vandamál sem hugsanlega eru á vinnustaðnum eða geta komið upp.  En hvernig er félagslegt vinnuumhverfi á okkar vinnustað? Er góður mórall? Ef starfsandinn er ekki góður þarf að fara í dýpri vinnu.  Þættirnir sem þarf að skoða við félagslegt áhættumat eru: vinnutíma, tímaþröng, tilbreytingarleysi, athafnafrelsi, einvera við vinnu, samskipti, stuðningur, upplýsingaflæði, samsetning starfshóps, öryggi og breytingar í vinnuumhverfi.   

Áhættumat þarf að taka mið af: fjölda starfsmanna, aldri starfsmanna, kynjahlutfalli, ólíkum menningarlegum bakgrunni o.fl.  Alltaf þarf að spyrja sig: „Er gripið eins fljótt og hægt er inn í mál?“.  Tæki og tól til greininga eru: vinnuumhverfisvísar (wordskjal sem er á heimasíðu Vinnueftirlitsins), samtöl, kannanir (skoða í hvaða deild hlutirnir eru í lagi og hvar ekki), spurningalistar, horfa til fortíðar, hlutsta, tala og skilja. Reynst hefur vel að meta aðstæður og starfsanda innan vinnustaða t.d. með starfsmannasamtölum, könnunum o.fl.  Á heimasíðu vinnueftirlitstins má sjá áhættumat.  Það kostar mikla peninga fyrir fyrirtæki að hafa hlutina ekki í lagi.  https://www.vinnueftirlit.is/vinnuvernd/ahaettumat/

 

 

Tengdir viðburðir

Aðalfundur faghóps um heilsueflandi vinnuumhverfi

Farið verður yfir viðburði vetrarins og kosið til stjórnar faghópsins og formennsku.

Hlekkur á fundinn

https://teams.microsoft.com/meet/330368377874986?p=k7lJwBBUYD12aai42c

Eldri viðburðir

Leiðtogapallborð - vinnustaðir sem fólk vill tilheyra

Faghópar um heilsueflandi vinnuumhverfi og mannauðsstjórnun standa fyrir pallborði leiðtoga þar sem við fáum til liðs við okkur leiðtoga sem starfa þar sem hugsað er út fyrir boxið og lögð áhersla á jákvæða vinnustaðamenningu. 

Leiðtogarnir sem mæta í pallborðið:

Gunnar Haugen hjá CCP Games

Gunnar Haugen, HR Director hjá CCP, starfaði í nær tvo áratugi við ráðgjöf í frammistöðu- og þjónustjórnun, gerð og smíði hvatakerfa, launagreiningar, og rak lengi eina stærstu ráðningaþjónstu landsins. Hann hefur mikla trú á mælingum, mati, endurgjöf og kerfum sem styðja við það í rekstri fyrirtækja og stjórnunareininga. Tvennt einkennir nálgun Gunnars við viðfangsefni sín, að starfsfólki eigi að líða vel í vinnunni og reksturinn þarf að ganga vel. Annað án hins er takmarkaður árangur.
Síðustu sjö árin hefur hann starfað við að komast að því hvernig tölvuleikir eru búnir til og hvernig er best hægt að styðja við fólk í skapandi umhverfi leikjageirans.

Helga Halldórsdóttir mannauðsstjóri hjá Arion banka

Helga Halldórsdóttir er forstöðumaður mannauðs hjá Arion banka og hefur yfir 30 ára reynslu úr fjármálageiranum. Hún býr yfir víðtækri reynslu m.a. í mannauðsmálum og straumlínustjórnun. Hún ber ábyrgð á innleiðingu mannauðsstefnu bankans og hefur leitt öflugar nýjungar á sviði mannauðsmála, með sérstaka áherslu á jafnrétti, fræðslu, skilvirkni, starfsþróun og öfluga fyrirtækjamenningu. 

Hildur Ragnarsdóttir forstjóri Þjóðskrá.

Að byggja upp sálrænt öryggi sem virkar

Sálrænt öryggi er hugtak sem flestir stjórnendur þekkja, vita að skiptir máli til að ná árangri en fáir geta svarað hvernig þau vinna með það í sínum teymum.  Þessi fundur snýst um hagnýta nálgun á sálrænu öryggi og fjallar ekki aðeins um hvað það er heldur einnig hvernig stjórnendur geta unnið markvisst að því að byggja það upp og viðhalda í teymum. 

Uppbygging fundarins:

 
Jarðvegurinn - Sálrænt öryggi á mannamáli
Kristrún opnar fundinn með stuttum inngangi byggðu á rannsóknum og hennar reynslu af teymisvinnu úr ólíkum geirum. Við köfum undir yfirborðið og skoðum hvað er að gerast innra með fólki þegar við upplifum ekki öryggi og lyftum upp allri þeirri ósýnilegu sóun sem verður í kjölfarið.
 
Samtölin sem skipta máli - Panel með ólíkum stjórnendum
Síðan setjumst við niður með leiðtogum úr ólíkum geirum og sækjum reynslu og raunveruleg dæmi. Hvað virkar og hvað virkar ekki.  Við fáum með okkur þau Jóhannes Þorleiksson, framkvæmdastjóra Upplýsingagreindar og tækni hjá Landsneti, Gunni Líf Gunnarsdóttur sem er fyrirlesari, kennir á Bifröst og fyrrverandi framkvæmdastjóri mannauðsmála og reksturs hjá Samkaup, Guðríði Hjördísi Baldursdóttur vörustjóra mannauðslausna hjá Advania og Ástu Þöll deildarstjóra vefdeildar á Þjónustu og nýsköpunarsviði Reykjavíkurborgar. 
 
Hér förum við beint inn í óþægileg samtöl og spyrjum m.a.:
  • Hvaða merki hefur þú séð frá þínum teymum um að sálrænt öryggi sé lágt?
  • Nefndu dæmi um það sem hefur raunverulega virkað til að byggja upp öryggi?
  • Hvaða mistök hefurðu gert sem þú myndir ekki endurtaka?
 
Inn í okkar raunveruleika - Samræður og næstu skref
Að lokum tökum við öll samtalið og speglum inn í okkar eigin raunveruleika. Skoðum okkar næstu skref og hvað okkur vantar til þess að þora inn í þau óþægilegu samtöl.

 

Hvað tekurðu með þér?
✓ Betri skilning á hvernig lítið sálrænt öryggi birtist í þínu teymi
✓ Raunveruleg dæmi frá öðrum leiðtogum
✓ Fyrstu skrefin sem þú getur stigið - strax í dag
✓ Trú á það að þetta er eitthvað sem við getum raunverulega breytt
 
Við búumst við líflegum, heiðarlegum og óþægilegum umræðum um efni sem við fáum sjaldnast að ræða upphátt.
Hlökkum til að sjá ykkur! 
 
 
Kristrún Anna Konráðsdóttir leiðir viðburðinn í samvinnu við faghóp um leiðtogafærni hjá Stjórnvísi. 
Hún er teymisþjálfi sem brennur fyrir því að styðja teymi í að taka óþægileg samtöl.
Kristrún er vottaður teymisþjálfi, og PCC vottaður markþjálfi. Hún er Fearless Organization Practitioner og sérhæfir sig í sálrænu öryggi teyma. Hún er einnig Inner Development Goals Ambassador og er heilluð af því hvernig allar breytingar byrja innra með okkur. kristrunanna.com
 
Vinnustofan verður haldin í stofu 217 í Opna Háskólanum í HR sem hefur aðsetur á 2. hæð í Mars álmu Háskólans í Reykjavík.
 
Opni háskólinn hefur mikla reynslu af skapandi námskeiðishaldi fyrir þá sem vilja efla sig í starfi og bjóða upp á frábært umhverfi og aðstöðu fyrir slíka vinnu og við erum þakklát fyrir samstarfið við þau og að geta tekið á móti ykkur þar. 
 

Húsnæði og velferð – mikilvægi algildrar hönnunar

Húsnæði og velferð – mikilvægi algildrar hönnunar

Hlekkur á fundinn. 

Harpa Cilia Ingólfsdóttir, byggingafræðingur ætlar að ræða um algilda hönnun og aðgengi í atvinnumannvirkjum, þ.m.t. skrifstofum, opinberum stofnunum, ferðamennsku og íþróttamannvirkjum. Hvað þurfum við að hafa í huga til að umhverfi starfsfólks, gesta og viðskiptavina sé sem hentugast og best útfært til að allir komist um og líði sem best.
Harpa Cilia stofnaði m.a. Aðgengi ehf. árið 2005 og rak það til ársins 2017 og nú starfar Harpa Cilia sem verkefnastjóri á hönnunar- og framkvæmdadeild Landspítalans. 

Við munum einnig heyra frá þeim Birnu Ágústsdóttur verkefnastjóra aðstöðustýringar FSRE og Sólborgu Indíönu Guðjónsdóttur, verkefnastjóra hjá FSRE.
Heiti erindis þeirra er Aðgengi í byggingum – áskoranir og tækifæri en þar fjalla þær um aðgengi í byggingum og mikilvægi þess að hönnun og framkvæmdir taki mið af fjölbreyttum þörfum notenda. Farið verður yfir helstu áskoranir sem geta komið upp í framkvæmdum og hvernig hægt er að bæta aðgengi með markvissri hönnun og góðu samstarfi þeirra sem koma að verkefnum.

Einnig verða tekin dæmi úr endurbótarverkefnum þar sem farið verður yfir raunverulegar aðstæður og þær áskoranir sem geta komið upp þegar bæta á aðgengi í eldri byggingum. Fjallað verður um þær lausnir sem hafa verið nýttar og hvernig nálgast má verkefni af þessu tagi út frá hugmyndafræði algildrar hönnunar með það að markmiði að skapa aðgengilegt og notendavænt umhverfi fyrir sem flesta.

Dópamíntorg snjallvæðingarinnar

Hér er hlekkur á fundinn

"Digital Detox“ – þarft þú eða vinnustaðurinn þinn á minni skjánotkun að halda?

Gígja Sunneva Bjarnadóttir, MSc í heilsusálfræði og stafrænum inngripum, sem er heilsuráðgjafi hjá Greenfit mun fjalla um áhrif skjánotkunar á dópamín og athygli, ásamt því hvernig við getum nýtt hegðunarvísindi til að draga úr skjánotkun.

Helena Jónsdóttir, sálfræðingur og stofnandi Mental ráðgjafar, mun fjalla um hvernig snjallvæðing, stöðugt áreiti og truflanir birtast í daglegu vinnulífi og hvaða áhrif það hefur á streitu, viðveru, samskipti, endurheimt og afköst.
Í erindinu verður sjónum beint að tengslum stafræns álags við sálfélagslega áhættu og geðheilbrigði á vinnustað og rætt hvaða kerfisbundnu aðgerðir vinnustaðir og stjórnendur geta gripið til, umfram einstaklingsbundin ráð, til að styðja við velllíðan, jafnvægi og sjálfbært vinnuumhverfi.

 

Fundarstjóri er Ingibjörg Loftsdóttir, formaður faghóps um heilsueflandi vinnuumhverfi og varaformaður Stjórnvísi.  

Tilfinningagreind og samkennd leiðtoga

Tengjast viðburði með því að smella hér

Viðburður í samstarfi við Gallup.

Fyrirlesari: Tómas Bjarnason, sviðsstjóri Stjórnenda- og vinnustaðaráðgjöf Gallup

Fundarstjóri: Íris Björg Birgisdóttir, teymisstjóri ökutækjatjóna hjá Verði tryggingum. Íris Björg situr í stjórn faghópsins um heilsueflandi vinnuumhverfi.

Lýsing erindis:

Farsælir stjórnendur eru margskonar og hafa ólíka styrkleika. Við vitum þó að samskipti og samskiptastíll skipta sköpum þegar kemur að farsælli stjórnun, enda eru samskipti eina leiðin sem við höfum til að hafa áhrif á fólk. Tengslamyndun afgerandi þáttur í stjórnun, og lykilþáttur í nálgun Galup, samt sem áður verja stjórnendur almennt ótrúlega litlum tíma í að efla teymið sitt.

Í styrkleikamati Gallup eru metnir 34 styrkleikar sem flokkast í fjögur þemu. Eitt þessara þema er tengslamyndun, og einn af styrkleikum þess er samkennd (e. empathy). En er samkennd alltaf til bóta í stjórnun? Stuðlar hún ávallt að sterkari tengslamyndun og bættum samskiptum, eða getur hún í sumum tilvikum hindrað árangur?

Þó styrkleikar stjórnandans skipti miklu máli, þá snýst stjórnun um „að gera réttu hlutina rétt“. Með því er átt við aðgerðir, ákvarðanir, aðferðir, skipulag og fleira. Að „gera réttu hlutina rétt“ er því miður ekki meðfætt, heldur vegferð og lærdómsferli. Það sem virkar vel á einum stað eða einum tíma getur hæglega brugðist á öðrum stöðum eða öðrum tímum.

Styrkleikar stjórnanda geta bæði stutt við árangur, en jafnframt staðið í vegi fyrir árangri. Mikilvægt er að stjórnendur efli sjálfsþekkingu sína með því að greina hvernig eigin styrkleikar geta einnig orðið hindranir. Þetta á meðal annars við um samkennd – getur hún stundum dregið úr árangri í stjórnun eða er hún alltaf styrkur? Margar dæmigerðar hindranir eða veikleikar stjórnenda eru í raun styrkleikar á yfirsnúningi.

Fannst þér efnið á síðunni hjálplegt?