Samtal um leiðtogafærni í nútíð og framtíð

Fundurinn var tekinn upp og má nálgast á facebooksíðu Stjórnvísi.
Nýr faghópur um leiðtogafærni hélt sinn fyrsta fund í morgun. Fundurinn vakti mikla athygli því hátt á annað hundrað manns mættu á fundinn. Áslaug Ármannsdóttir formaður faghópsins bauð alla velkomna á fyrsta fund faghópsins sem stofnaður var í byrjun sumars.  Áslaug hvatti fundargesti til að skrá sig í faghópinn.  Hún kynnti fyrirlesarana þau Hauk Inga Jónasson og Sigrúnu Gunnarsdóttur og fór yfir þær þrjár spurningar sem voru ræddar á fundinum og brenna á okkar vörum.  

Spurningarnar eru: Hvað þarf til til að vera leiðtogi í dag / hvernig er nútímaleiðtogi?
Hvað er mikilvægt fyrir leiðtoga að huga að þegar “þessu ástandi líkur” - hvaða lærdóm þurfum við að draga af ástandinu og hvernig tryggjum við að allt detti ekki aftur í viðjar vanans? 
Hvernig þarf framtíðar leiðtoginn að vera – eru einhverjar breytingar fyrirsjáanlegar sem leiðtogar þurfa að hafa í huga.? Viðburðinum var streymt á Teams.

Haukur Ingi sagði okkur vera að ganga í gegnum sérstaka tíma.  Við erum stödd í miðri kennslustofu hvað virkar og hvað virkar ekki.  Haukur Ingi sagði leiðtoga þurfa að búa yfir leiðtogafærni og stefnumótunarfærni.  Haukur hvetur leiðtoga til að þroska með sér að geta lesið tilfinningar og gera upp sínar eigin tilfinningar, djúpsæi er getan til að horfa inn á við og bregðast við því áður en þú bregst við fólkinu í kringum þig.  Mikilvægt er að geta skipt um tækni ef ein tækni virkar ekki.  Ein leiðin er þjónandi forysta þar sem þú styður þá sem þú vilt fá til lags við þig með því að bjóða því þjónustu þína, stundum þarf að leita samráðs og stundum og nota lýðræðislegar ákvarðanir.  Mikilvægt er að leiðtogi geti beitt sér með ólíkum þætti.

Sigrún sagðist að þegar horft væri á leiðtoga sem ná árangri í samtímanum séu sérlega færir í samskiptum, samskiptin við þá eru opin og greið og fólk í kringum þá hikar ekki við að taka erfiðar ákvarðanir.  Þannig er skapað heilbrigt umhverfi þar sem hver og einn hefur sína ábyrgð og allir halda áfram að blómstra.  Hvort heldur þetta eru leiðtogar þjóða eða vinnustofa þá skiptir miklu máli samskiptahæfni.  Mikilvægt er að undirbúa sig og byggja upp innri styrk sem gerir mann færan.  Egoið er lagt til hliðar og þeir sem hafa þekkinguna fá að njóta sín.  Leiðtoginn dregur það fram og varpar ljósinu á hinn.  Mikilvægt er að nota ólíkar aðferðir og stundum þarf boðvald eins og verið er að gera í þjóðfélaginu í dag varðandi Covid.  Í stuttu máli er góður leiðtogi sá sem skapar gott starfsumhverfi og góða vinnustaðamenningu og getur lagt sjálfan sig til hliðar þ.e. er auðmjúkur. 

Spurningar bárust frá félögum m.a. hvernig leiðtogar mæla sig nú á þessum tímum. Sigrún nefndi aðferðir sem eru nýttar í Noregi þar sem búið er til form þrátt fyrir fjarlægðina.  Á Íslandi hefur gengið vel að vinna í fjarvinnu og áskorunin er mikil t.d. mikil fyrir kennara.  Haukur Ingi nefndi gervigreindina.  Vitvélar munu ekki grípa eins mikið inn í að grípa teymi eða grípa hlutverk leiðtogans en gervigreindin mun geta nýtt gögn til að laga ferla og spá fyrir um fjölda hluta sem bæta aðferðir.  Væntanlega verður hægt að beita leiðtogavaldi í gegnum vitvélarnar. Það er mjög gagnlegt að þroska teymin sín þannig að fólk sé viljugt til að eiga í hreinskilnum samskiptum.  Besti kennarinn er oft samstarfsfélaginn.  Haukur Ingi sagði mikilvægt að endurgjöfin sé á kvörðum og fyllt út af báðum aðilum.  Partur af starfinu yrði að gefa hvor öðrum álit og þroskast saman.  En hvernig metur leiðtogi sjálfan sig?  Ef hann getur ekki metið sjálfan sig hvernig á hann þá að meta aðra.  Hluti af góðri leiðtogafærni er að vinna þessa innri vinnu.  Leiðtoginn þarf að staldra við nokkrar mínútur og skoða alltaf hvernig gekk og hvað má gera betur.  Mikilvægast af öllu er að hafa löngun til að læra stöðugt. Mikilvægt er að spyrja sjálfan sig: „Hver ertu aleinn?“. 

Hvað er mikilvægt fyrir leiðtoga að huga að þegar ástandinu líkur og hvernig styrkjum við að ekki sé farið í viðjar vanans?  Sigrún sagði að staðan í dag væri eins og við séum á tilraunastofu. Í stuttu máli er lærdómurinn þessi:  Það sem almennt gekk vel í vor 1. Það voru skýrar línur, við ætlum að forða okkur frá smiti og tryggja öryggi. Skýrar línur komu frá yfirvöldum. 2. Á öllum vinnustöðum var okkur umhugað um náungann.  Allir fóru að aðstoða alla við góð samskipti. 3. Allir þurftu að læra eitthvað nýtt eins og að þvo sér um hendurnar og læra á fjarfundarbúnað.  Þegar þessi þrenna fór saman náðist árangur.  Í vor urðu allir svo kurteisir, við þurfum að halda í það, sýna ábyrgð og styrkja okkur.  Haukur sagði að það væri svo mikilvægt að hafa góða leiðtoga.  Í dag höfum við heilbrigt fólk á öllum sviðum, heilbrigt viðhorf til vandann og ráða við aðstæður.  Það eru ekki allir leiðtogar sem ráða við vandann. Heilbrigðir leiðtogar skipta gríðarlegu máli og leiðtoginn verður að líta inn á við.  Fyrsta verkefnið er að rýna inn á við.  Enginn getur orðið leiðtogi sem ekki þekkir sjálfan. Þegar þú þekkir sjálfan þig þá geturðu haldið áfram að hvetja aðra. En hvernig þarf framtíðarleiðtoginn að vera? Sigrún sagði að góður leiðtogi þyrfti að hafa hæfni til að aðlagast breytingum.  Hann þarf að getað lesið heiminn þ.e. hvað er brýnast núna.  Nú blasa við nokkur stór mál því við búum við óöryggi fram undan. Þetta tókst á Íslandi í vor, þökk sé og gæfa íslenskri þjóð að hafa þá leiðtoga sem voru í framlínunni. Heilsa, umhverfismál, lýðræði og mannréttindi eru stórir þættir sem er ógnað á okkar tímum.  Við þurfum öll að hjálpast að við að stofna skapandi leiðtoga.  Gefðu fólki frelsi því þá skapast margt.  Haukur sagði mikilvægt að þroska með sér gagnrýni þannig verða börn sjálfstæð.  Þannig verðum við góðir samfélagsþegnar og getum tekið að okkur leiðandi hlutverk.  Núna eru miklir möguleikar.  Menn hlusta í dag á fyrirlestra hvar sem er í heiminum. Við erum að fara í gegnum sérstaka tíma og áhugaverðir tímar fram undan.  Þriðja iðnbyltingin er merkilegt fyrirbrigði þar sem verður aukin skilvirkni í hagkerfinu sem við erum rétt að byrja að glitta í .  Haukur tók dæmi um Spotify þar sem hægt er að hlusta á alla tónlist í veröldinni á einum stað.  Mikilvægt er að spyrja sig og að það sé hlutverk okkar allra að gera heilt það sem brotið.

Sigrún fjallaði um að við þurfum að átta okkur á því að við erum frjálsar manneskjur og við þurfum að passa upp á að hver og einn hafi sjálfstæði og ábyrgð á sínu starfi. Við þurfum að passa okkur á því að vera ekki þrælar einhvers, verða frjáls og hafa áhrif.  Passa verður upp á að verða aldrei fórnarlömb.  „Hafðu áhrif“.  Mikilvægt er að draga andann og spyrja sjálfan sig hvort maður þurfi aðstoð, taka pásu og gefur lífsgæði og forðar manni frá að fara framúr sér og brenna út.  Hver og einn ber ábyrgð á sjálfum sér.  Haukur talaði um þetta innra samtal sem maður er stöðugt í.  Ef maður er með eitthvað í fartaskinu þá fær maður ekki þetta lífsgefandi afl þannig að maður geti á heilum sér tekið og unnið uppbyggilega með öðrum.  Maður þarf að vinna heill með innri hugann. Þú þarft að finna út hvað þarf að gera og setja fókus á það sem öllu máli skipta.  Taoisminn „þú gerir það sem þú gerir ekki“. Spyrja sig hvernig maður geti haft áhrif með því að gera minna en styður við framvinduna og leyfa hlutunum að gerast.  Það er mikilvægt að draga úr álaginu á sjálfum sér og skapa raunverulegan ávinning og lífsgæði.  Alltaf skal taka ákvarðanir sem leiða til mestu lífsgæða fyrir þig þ.e. í sátt við sjálfan sig og hleypa ástríðunni að og með uppbyggilegum hætti.  

Um viðburðinn

Samtal um leiðtogafærni í nútíð og framtíð

Hér er tengill til að tengjast streymi viðburðarins

Við höfum fengið til liðs við okkur tvo fróða aðila um leiðtogafærni, þau Hauk Inga Jónasson og Sigrúnu Gunnarsdóttur til að ræða þrjár spurningar sem brenna á okkar vörum.  

Spurningarnar eru: 

  • Hvað þarf til til að vera leiðtogi í dag / hvernig er nútímaleiðtogi?
  • Hvað er mikilvægt fyrir leiðtoga að huga að þegar “þessu ástandi líkur” - hvaða lærdóm þurfum við að draga af ástandinu og hvernig tryggjum við að allt detti ekki aftur í viðjar vanans?  
  • Hvernig þarf framtíðar leiðtoginn að vera – eru einhverjar breytingar fyrirsjáanlegar sem leiðtogar þurfa að hafa í huga.?

Viðburðinum verður streymt á Teams.

Um gestina okkar:

Haukur Ingi Jónasson starfaði sem lektor við verkfræði- og náttúruvísindavið Háskóla Íslands um árabil en er nú lektor við Háskólann í Reykjavík og er forstöðumaður meistaranáms í verkefnastjórnun (MPM) við skólann. Haukur er þekktur sem fyrirlesari bæði á Íslandi og erlendis og hann hefur kennt fjölda námskeiða, meðal annars í Háskóla Íslands, við Háskólann á Bifröst og Listaháskóla Íslands. 
Haukur Ingi er í rannsóknarsamstarfi við The Cooper Union for the Advancement of Sciences and the Arts í New York. Helstu rannsóknarsvið hans eru skipulagsheildarfræði, þróun skipulagsheilda, samskipti, samningagerð, deilustjórnun, aflfræði hópa, sálaraflsfræðilegar kenningar, sálgreining og tengsl hennar við aðra strauma og stefnur innan sál-, tauga- og geðlæknisfræða, æðri hugsun, siðfræði og hagnýting hugvísinda í verkvísindalegu samhengi. 
 
Sigrún Gunnarsdóttir er prófessor við Viðskiptafræðideild Háskólans á Bifröst, prófessor við Viðskiptafræðideild Háskóla Íslands og ráðgjafi og formaður Þekkingarseturs um þjónandi forystu. Sigrún er hjúkrunarfræðingur og lauk doktorsprófi með áherslu á lýðheilsu, stjórnun og heilbrigt starfsumhverfi frá London School of Hygiene & Tropical Medicine.
Sigrún hefur starfað á vettvangi heilbrigðiþjónustunnar í heilsugæslu, á Landspítala, hjá Landlæknisembættinu og í Heilbrigðisráðuneytinu og hefur auk þess verið í forystu hjá Félagi hjúkrunarfræðinga, Félagi um lýðheilsu, Krabbameinsfélaginu og norrænum samtökum um vinnuvernd og stjórnun heilbrigðisþjónustu. Sigrún var varaþingmaður árin 2013-2017 og aðstoðarmaður heilbrigðisráðherra 2017.
 

Fleiri fréttir og pistlar

Aðalfundur innkaupa- og vörustýringar

Aðalfundur innkaupa-og vörustýringar fyrir starfsárið 2025-2026 var haldinn 6.maí síðastliðinn.

Starfsárið 2025-2026 var gert upp, farið yfir hugmyndir að viðburðum næsta árs og var kosið í nýja stjórn fyrir starfsárið 2026-2027 sem er eftirfarandi:

Ragnhildur Edda Tryggvadóttir (formaður) Landsnet
Rúna Sigurðardóttir (varaformaður) Bananar
Jón Þór Sigmundsson Alvotech hf.
Snorri Páll Sigurðsson Alvotech

Eva Lillý Bjarndal Einarsdóttir N1

Faghópurinn þakkar öllum meðlimum fyrir þátttökuna starfsárinu sem var að ljúka og hlökkum til þess næsta! Viljum endilega hvetja þá sem hafa tillögur að erindum á dagskrá fyrir næsta vetur að vera í sambandi við formann stjórnar og varaformann.

Fjölbreyttir viðburðir hjá faghópi framtíðarfræða

Á aðalfundi hópsins, sem haldin var 7 maí, kom fram að faghópurinn hefur staðið fyrir alls 10 viðburðum, auk þess að benda á áhugaverðar fréttir af framtíðarmálum. Eins og gefur að skilja nær framtíðaráskoranir til alla þátta stjórnunar og reksturs, og því hefur verið þó nokkuð um samstarf við aðra faghópa félagsins og þó sérstaklega faghóps um gervigreind. Félagar í hópnum eru núna alls 561 og fer fjölgandi.

Helstu viðburðir á seinasta starfstíma voru eftirfarandi:

  • Árlega samantekt Jeromy Clenn, forstjóri Milliennium Project, um áhugaverða viðburði liðin árs.
  • Alþjóðleg stjórnun gervigreindar – valmöguleikar. Sameiginlegur fundur faghópa um gervigreind og framtíðarfræði.
  • Gervigreindarstraumar – beint frá San Francisco. Sameiginlegur fundur faghópa um gervigreind og framtíðarfræði
  • Er þjálfun gervigreindar brot á höfundarétti?. Sameiginlegur fundur faghópa um gervigreind og framtíðarfræði
  • Framtíðar-samfélagsrými í þágu velsældar. Sameiginlegur fundur faghópa um Heilsueflandi vinnuumhverfi, Framtíðarfræði, Sjálfbæra þróun, Loftslagsmál og umhverfi.
  • Síungir karlmenn – kynning á jólabókinni í ár og aðferð til að móta æskileg framtíðaráform.
  • Alþjóðlegir viðburðir á árinu 2025. Útfrá hugarheimi framtíðarfræðinga. Samantekt á heimsviðburðum á árinu 2025.
  • Nýársmálastofa faghópa framtíðarfræða og gervigreindar. Hvað er það sem koma skal? Sameiginlegur fundur faghópa um framtíðarfræði og gervigreind.
  • Slæmar framtíðir í samstarfi við London Futurist
  • World Futures Day 2026. Taktu þátt í samtali um framtíða mannkyns 1.mars. Sameiginlegur fundur faghópa um framtíðarfræði og gervigreind.
  • Framtíðarsamfélag án aldursfordóma. Vinnustofan er samstarfssvefnefni Framtíðarseturs Íslands og þekkingarmiðstöðvarinnar Farsæl öldrun og er hluti af verkefninu Northern Futures Hub.
  • Að rýna í græn umskipti og ólíkar framtíðir. Sameiginlegur fundur faghópa um framtíðarfræði, gervigreind, sjálfbæra þróun, loftslagsmál og umhverfi.

Stjórn faghópsins

Karl Friðriksson Framtíðarsetur Íslands, formaður.

Anna Sigurborg Ólafsdóttir Framtíðarnefnd Alþingis.

Dögg Sigmarsdóttir Framtíðarsetur Íslands.

Funi Magnússon Össur.

Guðjón Þór Erlendsson Skipulagsstofnun.

Gunnar Haugen CCP hf.

Ingibjörg Smáradóttir Náttúrufræðistofnun

Kolfinna Tómasdóttir Rannís

Sigurður B. Pálsson BYKO.

Sævar Kristinsson KPMG.

Þór Garðar Þórarinsson Háskóli Íslands

Öflugt starfsár hjá faghópi Umbóta og ferlastjórnunar

Aðalfundur faghóps Umbóta og ferlastjórnunar – yfirlit starfsársins 2025–2026

Faghópur Umbóta og ferlastjórnunar starfaði áfram af krafti á árinu með áherslu á miðlun þekkingar, reynslu og hagnýtra lausna á sviði umbóta, ferlastjórnunar og þjónustuhönnunar. Áhersla ársins var á stöðugar umbætur, skilvirkni í rekstri og mannmiðaða þróun þjónustu og skipulagsheilda.

Á árinu var boðið upp á fjölbreytta og vel sótta viðburði á vegum faghópsins þar sem sjónum var beint að nýjum nálgunum, reynslusögum og hagnýtum lausnum úr atvinnulífi og opinberri starfsemi.

  • Hvernig vinna LEAN og HSE saman?
    Fjallað var um hvernig Lean-hugmyndafræði og HSE (Health, Safety & Environment) geta stutt hvort annað til að skapa öruggari, skilvirkari og sjálfbærari vinnustaði. Áhersla var lögð á að samþætta umbótamenningu, öryggi starfsfólks og stöðugar umbætur í daglegum rekstri.
  • Dulda verksmiðjan – áskoranir og lausnir í að ná bættum árangri í starfseminni
    Farið var yfir hvernig greina má „dulda sóun“ í starfsemi fyrirtækja og stofnana. Lögð var áhersla á mikilvægi þess að kortleggja ferla, greina flöskuhálsa og bæta yfirsýn til að auka árangur og skilvirkni í rekstri.
  • Frá ferlum til fólks: Hönnun nýs spítala
    Viðburðurinn fjallaði um hvernig hönnun nýs spítala tekur mið af bæði verkferlum og þörfum fólks – starfsfólks, sjúklinga og annarra notenda. Áhersla var lögð á samspil þjónustuhönnunar, ferlahugsunar og mannmiðaðrar nálgunar við þróun framtíðarheilbrigðisþjónustu.
  • Frá pöntun til afhendingar: Uppbygging og þróun Wolt á Íslandi
    Fjallað var um hraðan vöxt og þróun rekstrarferla hjá Wolt á Íslandi með sérstakri áherslu á þjónustuflæði, stafræna upplifun viðskiptavina og mikilvægi skilvirkra afhendingarferla í ört vaxandi starfsemi.
  • Hver er ávinningurinn með Lean Six Sigma vottun fyrir þig og starfsemina?
    Kynntur var ávinningur Lean Six Sigma aðferðafræðinnar fyrir einstaklinga og skipulagsheildir, meðal annars hvernig markviss umbótaverkefni geta stuðlað að aukinni skilvirkni, minni sóun og sterkari umbótamenningu. Einnig var farið yfir mikilvægi færniuppbyggingar og vottunar í umbótastarfi.

Aðalfundur faghópsins var haldinn 6. maí 2026. Á fundinum var samþykkt að halda sömu stjórn og síðasta ár. Stjórn faghópsins helst því óbreytt yfir á næsta starfsár, en jafnframt er vilji til að bæta við nýjum aðilum í stjórn til að efla starf hópsins enn frekar.

Stjórn faghópsins var endurkjörin og skipa hana eftirtalin:

  • Hrafnhildur Birgisdóttir, formaður
  • Erla Jóna Einarsdóttir
  • Jónína Guðný Magnúsdóttir
  • Magnús Bergur Magnússon
  • Magnús Ívar Guðfinnsson
  • Súsanna Magnúsdóttir
  • Þóra Kristín Sigurðardóttir

Stjórn faghópsins þakkar fyrir góða þátttöku og áhuga á starfsemi hópsins á árinu og hlakkar til áframhaldandi samstarfs og fræðslu á komandi starfsári.

Fyrsta starfsári lokið hjá faghópi þjónustu og markaðsstjórnunar

Fyrsta starfsári faghóps þjónustu og markaðsstjórnunar er nú lokið eftir endurvakningu hópsins, sem hafði legið í dvala um nokkurt skeið. Aðalfundur var haldinn 4. maí þar sem farið var yfir starf vetrarins og kosið í stjórn fyrir komandi starfsár.

Litlar breytingar urðu á stjórn milli ára. Silja lét af störfum í stjórn og Magnús Haukur kemur inn í hennar stað. Við þökkum Silju kærlega fyrir samstarfið í vetur og bjóðum Magnús hjartanlega velkominn til starfa.

Ný stjórn skipa:

  • María Ágústsdóttir - formaður
  • Hildur Ottesen - varaformaður
  • Heiðrún Grétarsdóttir
  • Ingibjörg Magnúsdóttir
  • Sædís Jónasdóttir
  • Unnur Líndal Karlsdóttir
  • Þórhallur Guðlaugsson
  • Hjördís María Ólafsdóttir
  • Magnús Haukur Ásgeirsson
  • Ásdís Gislason

 

Hugmyndir fyrir nýtt starfsár eru þegar komnar í vinnslu og hvetjum við félagsmenn til að hafa samband ef þeir hafa hugmyndir að efni eða vilja sjálfir miðla reynslu og verkefnum, agustsdottirmaria@gmail.com

Við viljum skapa vettvang fyrir opna, fjölbreytta og hagnýta umræðu um þjónustu og markaðsmál. Þar er pláss fyrir alls konar reynslu, hugmyndir og verkefni, bæði það sem hefur gengið vel og það sem fór öðruvísi en lagt var upp með, ásamt þeim lærdómi sem því fylgdi.

Við hlökkum til næsta starfsárs og áframhaldandi samtals um þjónustu, markaðsmál, upplifun, þróun og umbætur með öflugu fólki úr faginu.

Indó mælist hæst fyrirtækja í Sjálfbærniásnum annað árið í röð

17 fyrirtæki hlutu viðurkenningu Sjálfbærniássins 2026
Viðurkenningarhátíð Sjálfbærniássins fór fram í dag í Gestastofu Elliðaárstöðvar, þar sem 17 fyrirtæki hlutu viðurkenningu fyrir árangur í sjálfbærni. Þetta er í þriðja sinn sem niðurstöður Sjálfbærniássins eru kynntar, en mælikvarðinn byggir á mati almennings á frammistöðu íslenskra fyrirtækja í sjálfbærni.

Sjálfbærni nær í dag langt út fyrir umhverfismál. Hún snertir stjórnarhætti, mannauð, upplýsingagjöf, jafnrétti, samfélagsþjónustu, ábyrga fjármálastjórnun, tækni og nýsköpun – og ekki síst traust og gagnsæi. Þess vegna taka fjölbreytt fyrirtæki þátt í verkefninu; úr ólíkum atvinnugreinum en með sameiginlega sýn á samfélagslega ábyrgð. Sjálfbærni er ekki lengur sérsvið – heldur heildræn nálgun á starfsemi og tengsl við
samfélagið.

Mælingin er svar við vaxandi kröfum viðskiptavina og annarra hagaðila um aukna ábyrgð fyrirtækja. Sjálfbærniásinn er samstarfsverkefni Prósents, Langbrókar og Stjórnvísi, með það að markmiði að efla meðvitund og hvetja til framfara í sjálfbærni. Að þessu sinni mælist indó efst allra fyrirtækja samkvæmt niðurstöðum almenningskönnunar.

Á viðurkenningarhátíðinni kynnti Trausti Heiðar Haraldsson, framkvæmdastjóri Prósents, einnig
valdar niðurstöður úr íslensku kynslóðamælingunni 2026:
● 54% einstaklinga telja að áhersla fyrirtækja á sjálfbærni hafi mjög eða frekar mikil áhrif
á viðhorf þeirra.

54% segja sjálfbærni hafi áhrif


„Það er áhugavert að sjá skýrt afstöðu þjóðarinnar til sjálfbærnimála en 46% þjóðarinnar eru
líkleg til að sniðganga fyrirtæki ef þau uppfylla ekki kröfur þeirra um samfélagslega ábyrgð og
sjálfbærni. Með þessari mælingu erum við að varpa ljósi á það hvernig almenningur upplifir
áherslur fyrirtækja í sjálfbærnimálum. Sjálfbærniásinn gefur þeim tækifæri til að sjá hvernig þau
mælast í samanburði við önnur fyrirtæki og geta tekið upplýstar ákvarðanir um framhaldið.
Jafnframt viljum við styrkja stöðu neytenda sem áhrifaaðila í þessari vegferð,“ segir Trausti
Haraldsson, framkvæmdastjóri Prósents.“
Trausti Heiðar, framkvæmdastjóri Prósents.

Markmið Sjálfbærniássins:

● Veita hlutlausar og samanburðarhæfar upplýsingar um viðhorf almennings til þess
hvernig íslensk fyrirtæki standa sig í sjálfbærnimálum.
● Hvetja fyrirtæki til að leggja meiri áherslu á sjálfbærni og miðla aðgerðum sínum með
skýrari hætti.
● Auka vitund neytenda um mikilvægi sjálfbærni og hvernig þeir geta haft áhrif með eigin
kauphegðun.

Niðurstöður

Kvarðinn er á bilinu 0 til 100 stig þar sem 0-49 stig er talin slæm frammistaða, 50-59 stig
meðalgóð frammistaða, 60-69 stig er góð frammistaða og 70 stig og yfir er afbragðsgóð
frammistaða.

mynd 1. viðmið copy


Mynd 1. Viðmið Sjálfbærniássins

Sá markaður sem fékk heilt yfir flest stig var fyrirtæki á alþjóðamarkaði og sá markaður sem fékk heilt yfir fæst stig var sjávarútvegsfyrirtæki.

sjálfbærniásinn 2026 markaðir 3jpg

Mynd 2. Heildarmeðaltal markaða.



Það fyrirtæki sem hlaut flest stig allra mældra fyrirtækja er indó með 82 stig. Össur mældist
með næsthæstu einkunn, 81 stig og Íslensk erfðagreining sem var sigurvegari Sjálfbærniássins
2024 með þriðju hæstu einkunnina, 80 stig. Stigalægsta fyrirtækið Isavia hlaut 34 stig af 100 mögulegum.

sjálfbærniásinn 2026 öll fyrirtæki transparent

Mynd 3. Meðaltal fyrirtækja.

sjálfbærniásinn 2026 pr markaður transparent

Mynd 4. Meðaltal fyrirtækja eftir mörkuðum.

Framkvæmd og þátttakendur

Rannsóknin er framkvæmd af rannsóknarfyrirtækinu Prósenti. Framkvæmdatími var frá janúar til
apríl 2026 og var um að ræða netkannanir sem voru sendar á könnunarhóp Prósents.

Rannsóknarmódelið á bak við Sjálfbærniásinn

Módelið mælir þá 4 þætti sem The World Economic Forum telja að muni leiða heiminn á
sjálfbærari stað. Þessir 4 þættir eru; jörðin, fólkið, stjórnarhættir og velsæld. Spurningar eru úr
módeli sem þróað er og sannprófað af Qualtrics, byggt á 27.000 svörum frá 26 löndum og 16
mörkuðum.

Lykilmælikvarði
Ég er ánæg(ð/ður/t) með framlag [fyrirtækis] til að hafa jákvæð áhrif á samfélagið.

Jörðin
[Fyrirtækið] leitast við að lágmarka sóun og losun við framleiðslu og afhendingu á
vöru/þjónustu.

Fólkið
[Fyrirtækið] hugar að velferð viðskiptavina sinna við þróun og afhendingu á vörum sínum
og þjónustu.

Stjórnarhættir
Stjórnendur [fyrirtækis] eru meðvitaðir um að þeir verði að grípa til aðgerða til að auka
sjálfbærni.

Velsæld
[Fyrirtækið] grípur til aðgerða til að vera samfélagslega ábyrgt fyrirtæki.

 
Fannst þér efnið á síðunni hjálplegt?